Agor y brif ddewislen

Atomfa Magnox sydd yn y broses o gael ei dadgomisiynu yw Atomfa Trawsfynydd, a leolir ger pentref Trawsfynydd yng Ngwynedd. Ond Gellilydan yw'r pentref agosaf, llai na milltir i ffwrdd.

Atomfa Trawsfynydd
Trawsfynydd Nuclear Power Plant crop (MK).jpg
Math Atomfa Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Trawsfynydd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.9249°N 3.9484°W Edit this on Wikidata

Dechreuwyd y gwaith ar atomfa Trawsfynydd ym mis Gorffennaf 1959, ac roedd y ddau adweithydd yn rhedeg erbyn Mawrth 1965. Ar un adeg roedd cannoedd o bobl yn gweithio yn Nhrawsfynydd gan ei wneud y prif gyflogydd mewn ardal wledig heb weithfeydd mawr. Pan oedd y gwaith ar ei anterth roedd dros 800 o weithwyr o'r tu allan i'r ardal yn byw yng ngwersyll Bronaber, cyn-wersyll y Fyddin, gyda nifer ohonyn nhw yn Wyddelod. Ymsefydlodd rhai o'r gweithwyr hyn yn yr ardal a bu cynnydd yn y boblogaeth[1]

Agorodd yr atomfa yn llawn ym mis Hydref 1968, ac erbyn hynny roedd wedi costio £103 miliwn.[2] Roedd ganddo ddau adweithydd niwclear Magnox yn cynhyrchu cyfanswm o 470 megawatt (MW).[2] Cyflenwyd yr adweithyddion gan gwmni Atomic Power Construction (APC) a'r tyrbinau gan Richardsons Westgarth & Company. Gwnaed y gwaith peiriannol sifil gan Holland Hannen & Cubitts.[3]

Defnyddiai'r atomfa ddŵr o gronfa Llyn Trawsfynydd i oeri'r adweithyddion ac roedd y cyflenwad hwn o ddŵr a'r lleoliad anghysbell yn un o'r prif resymau gan yr awdurdodau gwladol dros ddewis Trawsfynydd ar gyfer yr atomfa newydd. Byddai'r atomfa yn gollwng 70,000 galwyn o elifiant bob wythnos i mewn i’r llyn.[1]

Mae'r ddau adweithydd ar gau ers 1991 ac mae'r safle yn cael ei dadgomisiynu ar hyn o bryd gan yr Awdurdod Dadgomisiynu Niwclear (Nuclear Decommissioning Authority).

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 Heneb
  2. 2.0 2.1 Nuclear Power Plants in the UK - Scotland and Wales
  3. An historical survey of Cubitts, from the Company's inception in 1810 to the present day (Cubitts, 1975), tud. 25.

Dolenni allanolGolygu