Auschwitz

Auschwitz oedd y mwyaf o wersylloedd difa y Natsïaid yn ystod yr Ail Ryfel Byd; yma y lladdwyd canran uchel o'r rhai a laddwyd yn yr Holocost. Roedd rhan ohono hefyd yn wersyll crynhoi. Cymer ei enw o'r dref gyfagos, Oświęcim mewn Pwyleg, Auschwitz mewn Almaeneg. Mae'r dref tua 50 km i'r dwyrain o Kraków a 286 km o Warsaw. Roedd tri prif wersyll: Auschwitz I, y ganolfan weinyddol; Auschwitz II (Birkenau), y Vernichtungslager neu wersyll difa; ac Auschwitz III (Monowitz), gwersyll gwaith. Sefydlwyd Auschwitz I ar 20 Mai, 1940, a dechreuwyd adeiladu Auschwitz II (Birkenau) yn Hydref 1941. Mae rhywfaint o ansicrwydd faint yn union o bobl a laddwyd yn Auschwitz. Tystiodd pennaeth y gwersyll, Rudolf Höss i hyd at 2.5 miliwn farw, ond y farn gyffredinol yn awr yw i rhwng 1.1 miliwn a 1.6 miliwn gael eu lladd. Lladdwyd y mwyafrif yn y siamberi nwy yn Birkenau, gan ddefnyddio nwy Zyklon-B. Mae Auschwitz I ac Auschwitz II wedi eu dynodi fel Safle Treftadaeth y Byd.

Auschwitz
Birkenau múzeum - panoramio (cropped).jpg
Mathgwersyll crynhoi Natsïaidd, amgueddfa, gwersyll difa, ensemble pensaernïol Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôlOświęcim Edit this on Wikidata
Agoriad swyddogol20 Mai 1940 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 20 Mai 1940 Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+01:00, UTC+2 Edit this on Wikidata
Nifer a laddwyd1,100,000 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolAuschwitz-Birkenau State Museum Edit this on Wikidata
LleoliadGeneral Government Edit this on Wikidata
SirSir Oświęcim Edit this on Wikidata
GwladGwlad Pwyl Edit this on Wikidata
Arwynebedd192 ha, 191.97 ha Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau50.0262°N 19.2041°E Edit this on Wikidata
Statws treftadaethSafle Treftadaeth y Byd Edit this on Wikidata
Manylion
Y porth i mewn i Auschwitz I. Mae'r geiriau uwchben y giat yn dweud Arbeit macht frei ("Mae gwaith yn rhyddhau")
Amlosgfa yn Auschwitz I
WikiHistory.svg Eginyn erthygl sydd uchod am hanes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
Flag of Poland.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Wlad Pwyl. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.