Cyfesurynnau: 53°08′16″N 3°21′20″W / 53.137776°N 3.355692°W / 53.137776; -3.355692

Plasdy Cymreig a phentrefan ym mhlwyf Llanynys, ger Rhuthun, Sir Ddinbych yw Bachymbyd (amrywiad: Bachynbyd). Roedd yn un o dai Salbriaid Llewenni ac yn ganolfan nawdd bwysig i'r beirdd Cymraeg, yn enwedig yn yr 16g.

Bachymbyd
Bachymbyd is located in Sir Ddinbych
Bachymbyd

 Bachymbyd yn: Sir Ddinbych
Cyfeirnod grid yr AO SJ06SE81
    - Caerdydd 114.8 mi (184.8 km)  
    - Llundain 176.8 mi (284.5 km)  
Cymuned Llanynys
Sir Sir Ddinbych
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost Dinbych
Heddlu Gogledd Cymru
Tân Gogledd Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Dyffryn Clwyd
Cynulliad Cymru Dyffryn Clwyd
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Sir Ddinbych

Sefydlwyd Bachymbyd gan Pyrs Salbri drwy ei briodas ag aeres Hywel ap Rhys o'r Rug, ger Corwen.

Un o'r beirdd a noddid gan Salbriaid Bachymbyd oedd y clerwr Robin Clidro. Erys ar glawr cerdd o ddiolch ganddo i Robert Salbri (bu farw 1551). Dyma ddarn ohono:

Mi a euthum i Fachymbyd at y gŵr gore
Y coed (tair chwaer) Neuadd Bachymbyd, Llanynys
Llei bo bendith y byd yn ei neuadde,
A merch arglwydd Llŷn yn rhoi aur a gwledde,
A gwin ac arian, a byd o'r gore.
A lloned y plas o wŷr da eu campe,
A llawenydd y byd oedd y gwylie.
Mi a fûm yno flwyddyn yn iro 'y nghrimoge
Heb wneuthur gwaith na gorchwyl ond cysgu y bore,
Fo ddoeth y meistr Robert ac a roes imi lifre,
Arglwydd Bachymbyd, y penna' o'r plase.[1]

Roedd yr anterliwtwr a bardd Twm o'r Nant yn ennill bywoliaeth fel cariwr coed ym Machymbyd a'r cylch hyd tua 1769.

CyfeiriadauGolygu

  1. Dyfynnir yn: Enid Rowlands (gol.), Gwaith Siôn Tudur, 2 gyfrol (Caerdydd, 1980), cyfrol 2, tud. 518.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Sir Ddinbych. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato