Carlos Marighella

Gwleidydd Brasilaidd a chwyldroadwr Marcsaidd–Leninaidd oedd Carlos Marighella (5 Rhagfyr 19114 Tachwedd 1969) sydd yn nodedig am ei gyfraniadau at ddamcaniaeth rhyfela herwfilwrol.

Carlos Marighella
Marighella foto1 carteira pcb apeerj.JPG
Cerdyn Carlos Marighella fel aelod o Blaid Gomiwnyddol Brasil (1945–47).
FfugenwPreto, Menezes Edit this on Wikidata
Ganwyd5 Rhagfyr 1911 Edit this on Wikidata
Salvador Edit this on Wikidata
Bu farw4 Tachwedd 1969 Edit this on Wikidata
o anaf balistig Edit this on Wikidata
São Paulo Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBrasil Edit this on Wikidata
Galwedigaethysgrifennwr, bardd, gwleidydd Edit this on Wikidata
SwyddAelod o Siambr Dirprwyon Brasil Edit this on Wikidata
Plaid WleidyddolBrazilian Communist Party Edit this on Wikidata
TadAugusto Marighella Edit this on Wikidata
MamMaria Rita do Nascimento Marighella Edit this on Wikidata

Ganed yn Salvador, Bahia, yng nghyfnod Gweriniaeth Gyntaf Brasil. Mewnfudwr o'r Eidal oedd ei dad, a disgynnodd ei fam o gaethweision Affricanaidd. Astudiodd beirianneg yng Ngholeg Polytechnig Salvador, ond ni chyflawnai ei gwrs. Ymunodd â Phlaid Gomiwnyddol Brasil ym 1927, a chafodd ei garcharu yn sgil methiant y gwrthryfel comiwnyddol yn erbyn llywodraeth yr Arlywydd Getúlio Vargas ym 1935. Wedi iddo gael ei ryddhau ym 1937, symudodd Marighella i São Paulo.

Cafodd Marighella ei siomi gan agweddau ceidwadol y Blaid Gomiwnyddol yn y cyfnod hwn, a rhodd anogaeth i'w gyd-gomiwnyddion ysgogi'r chwyldro drwy frwydro yn erbyn y llywodraeth ar strydoedd y dinasoedd. Etholwyd i'r Gyngres Genedlaethol yn ddirprwy dros dalaith São Paulo ym 1946, ond bu'n rhaid iddo weithredu'n gudd yn sgil gwaharddiad y Blaid Gomiwnyddol ym 1947. Ym 1960 cafodd Marighella ac arweinwyr Plaid Gomiwnyddol Brasil eu gwahodd i La Habana, yn sgil buddugoliaeth Chwyldro Ciwba. Gwrthodwyd y gwahoddiad gan y rhai eraill, gan achosi rhwyg yn y blaid.

Dadleuodd Marighella bod damcaniaeth chwyldroadol Che Guevara ar drengi gan ei fod yn rhy ddigymell, a datblygodd felly ddamcaniaeth ei hun. Sefydlodd yr Ação Libertadora Nacional (ALN) ym 1968 ac ysgrifennodd Minimanual do Guerrilheiro Urbano (1969) fel llawlyfr i chwyldroadwyr herwfilwrol. Bu farw Marighella mewn cudd-ymosodiad gan yr heddlu yn São Paulo yn 57 oed.

Darllen pellachGolygu

  • Emiliano José, Carlos Marighella: O inimigo número um da ditadura militar (São Paulo: Sol Chuva, 1997).
  • Cristiane Nova a Jorge Nóvoa (goln), Carlos Marighella: O homem por trás do mito (São Paulo: Editora UNESP, 1999).
  • Vladimir Sacchetta, Márcia Camargos, a Gilberto Maringoni (goln), A imagem e o gesto: Fotobiografia de Carlos Marighella (São Paulo: Fundação Perseu Abramo, 1999).