Clawdd a ffos sy'n rhedeg yn gyfochrog i'r ffin bresennol rhwng Cymru a Lloegr yw Clawdd Offa. Mae'n ymestyn o aber Afon Dyfrdwy yn y gogledd i aber Afon Hafren yn y de am 150 milltir; dyma oedd y clawdd hwyaf neu hiraf a wnaed gan ddyn yng ngorllewin Ewrop yn yr Oesoedd Canol.[1]

Clawdd Offa
De Offa Dyke.JPG
Math gwrthglawdd, safle archaeolegol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Powys, Sir Ddinbych Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.344°N 3.049°W Edit this on Wikidata
Rheolir gan English Heritage Edit this on Wikidata

Mae'n debygol yr adeiladwyd ef yn ystod teyrnasiad Offa, Brenin Mercia yn yr wythfed ganrif. Yr adeg honno roedd y clawdd yn dynodi'r ffin rhwng teyrnas Powys a Mercia a hefyd, efallai, yn amddiffyn Mersia rhag ymosodiadau gan y Cymry. Nid oes sicrwydd mai Offa a gododd y clawdd; mae'n bosib fod rhan ohono yn gynharach.

Mae Clawdd Offa ar restrau Cadw ac English Heritage ac mae llwybr cyhoeddus pellter hir ar hyd y clawdd.

LlyfryddiaethGolygu

  • Cyril Fox, Offa's Dyke: a Field Survey of the Western Frontier Works of Mercia in the Seventh and Eighth Centuries AD, (Llundain, 1955)
  • Margaret Gelling (gol.), Offa's Dyke Reviewed (Rhydychen, 1983)
  • David Hill a Margaret Worthington, Offa's Dyke: History and Guide, (Stroud, 2003)

CyfeiriadauGolygu

  1. References Wales gan John May; Gwasg Prifysgol Cymru.

Dolen allanolGolygu

Gweler hefydGolygu