Colosws Rhodos

un o Saith Rhyfeddod yr Henfyd
(Ailgyfeiriad oddi wrth Colossus Rhodes)

Codwyd Colosws Rhodos tua 280 CC i amddiffyn y fynedfa i harbwr Rhodos. Roedd ganddo daldra o tua 30m. Fe'i ystyrid yn un o Saith Rhyfeddod yr Henfyd.

Colosws Rhodos
Colosse de Rhodes (Barclay).jpg
Mathlost sculpture, colossal statue, Rhyfeddod yr Henfyd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolSaith Rhyfeddod yr Henfyd Edit this on Wikidata
SirAncient Rhodes Edit this on Wikidata
GwladGwlad Groeg Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau36.45111°N 28.22778°E Edit this on Wikidata
Deunyddefydd Edit this on Wikidata

Safai ar ddau ben y ddau forglawdd a amddiffynai'r harbwr, a dywedir bod llongau dan hwyliau llawn yn medru pasio o dano. Fe'i gwnaed allan o efydd ar lun dyn cydnerth, noeth neu led-noeth, a oedd yn cynrychioli Helios, duw'r Haul. Roedd yn waith y peirianydd ac artist Chares o Lindos, disgybl Lysippos, a dywedir iddo gymryd 12 flynedd i'w orffen. Y tu mewn iddo rhedai grisiau haearn troellog i fyny i'r pen, ac oddi yno gellid gweld ymhell â chymorth gwydrau o ryw fath a hongiai ar wddw y Colosws.

Dechreuwyd ar y gwaith tua 300–280 CC, a daeth yn enwog yn gyflym ledled yr Hen Fyd. Ond nid arosodd yn gyfan yn hir iawn. Yn 224 neu 222 CC trawyd ynys Rhodos gan ddaeargryn a chwympodd rhan uchaf y Colosws i'r harbwr. Cafwyd sawl ymgais i adfer y Colosws ond methiant fu hynny bob tro; honnai'r ynyswyr fod oracl a gafwyd yn Delphi wedi rhagweld hynny. Dywedir i'r gweddillion gael eu gwerthu gan y Saraseniaid, oedd wedi meddianu'r ynys, i fasnachwr Iddewig o Edessa yn 672 OC. Roedd yna gymaint o efydd fel y bu rhaid wrth 900 camel i'w gludo i ffwrdd.

Ceir cyfeiriadau at y Colossus yng ngwaith Plinius yr Hynaf (liber 34, pennod 7, 18).

Colosws Rhodos (engrafiad lliwiedig gan Martin Heemskerck, 16g)

FfynonellauGolygu

  • J. Lempriere, A Classical Dictionary (arg. newydd, Llundain, d.d.)
  • Oskar Seyffert, A Dictionary of Classical Antiquities (Llundain, 1902)