Cromlechi Dyffryn Ardudwy

siambrau claddu yn Nyffryn Ardudwy
(Ailgyfeiriad oddi wrth Dyffryn Ardudwy (siambr gladdu))

Pâr o siambrau claddu (cromlechi) gynhanesyddol ar gyrion Dyffryn Ardudwy, Gwynedd, yw Cromlechi Dyffryn Ardudwy. Fe'u gelwir hefyd yn Goetan Arthur (mae dwy arall o'r un enw yng Nghymru) a Cherrig Arthur. Fe'u lleolir y tu ôl i Ysgol Dyffryn Ardudwy. "Beddrod Porth" yw enw'r math hwn o gromlech a dim ond yn Iwerddon, Cernyw, Ynys Môn ac ym Meirionnydd y maent i'w cael.

Cromlechi Dyffryn Ardudwy
Dyffryn Ardudwy chambered cairn.jpg
Mathsiambr gladdu Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
LleoliadDyffryn Ardudwy Edit this on Wikidata
SirGwynedd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau52.78471°N 4.09421°W Edit this on Wikidata
Rheolir ganCadw Edit this on Wikidata

Adeiladwyd y beddrodau yn y safle claddu Neolithig hwn (Oes Newydd y Cerrig) mewn dau gyfnod gwahanol. Y siambr lai o faint i’r gorllewin oedd y cyntaf. Roedd y ddolmen (neu gromlech) hon yn cynnwys dau borthfaen a maen rhwystro uchel gyda maen capan yn gorffwys ar ei ben, ac fe’i gorchuddiwyd â charnedd fechan, o fras siâp cylch. Nifer o genedlaethau’n ddiweddarach, adeiladwyd y beddrod mwy o faint i’r dwyrain ac fe’i claddwyd o dan garnedd siâp lletem tua 100 troedfedd (30 m) o hyd, a oedd yn amgáu ei gymydog. Yn agored i’r awyr bellach, mae’r ddau feddrod mewn cyflwr eithriadol o dda, a’r meini capan yn dal i orffwys yn ddiogel ar eu meini unionsyth.[1]

Y ddwy gromlech
Un o'r cromlechi

Mae'r safle yng ngofal Cadw ac ar agor i'r cyhoedd. Gellir ei gyrraedd yn rhwydd o'r pentref trwy ddilyn yr arwyddbyst.

CyfeiriadauGolygu

  1. "Siambr Gladdu Duffryn Ardudwy", Gwefan Cadw; adalwyd 20 Rhagfyr 2021