Yr wyddor Gyrilig

(Ailgyfeiriad oddi wrth Gwyddor Gyrilig)

System ysgrifennu yw'r wyddor Gyrilig, a ddefnyddir heddiw ar gyfer rhai ieithoedd Slafonaidd (Belarwseg, Bwlgareg, Macedoneg, Rwseg, Serbeg ac Wcreineg). Fe'i defnyddir hefyd i ysgrifennu nifer o ieithoedd an-Slafonaidd yn Rwsia a Chanolbarth Asia. Ysgrifennid rhai ieithoedd eraill, megis Aserbaijaneg, yn yr wyddor hon ar adegau yn y gorffennol.

Dosbarthiad yr wyddor Gyrilig. Hi yw'r prif wyddor yn y gwledydd gwyrdd tywyll, ac fe'i defnyddir ynghyd â gwyddor arall yn y gwledydd gwyrdd golau.

Datblygwyd yr wyddor Gyrilig yn y nawfed ganrif gan ddisgyblion i'r ddau sant, Cyril a Methodius, yn sgil eu hymdrechion i gyflwyno Cristnogaeth i'r pobloedd Slafaidd. Dyma'r rheswm am yr enw.

Llythrennau cyffredinGolygu

Mae sawl ffurf wahanol i'r wyddor, ond isod mae tabl o'r llythrennau mwyaf cyffredin. Rhoddir y synau y maent yn eu cynrychioli mewn symbolau IPA.

Llythrennau Cyrilig cyffredin
Teipysgrif Llawysgrifen Sain
А а А а

ynganiad: [/a/]

Б б Б б

ynganiad: [/b/]

В в В в

ynganiad: [/v/]

Г г Г г

ynganiad: [/g/]

Д д Д д

ynganiad: [/d/]

Е е Е е

ynganiad: [/je/]

Ж ж Ж ж

ynganiad: [/ʒ/]

З з З з

ynganiad: [/z/]

И и И и

ynganiad: [/i/]

Й й Й й

ynganiad: [/j/]

К к К к

ynganiad: [/k/]

Л л Л л

ynganiad: [/l/]

М м М м

ynganiad: [/m/]

Н н Н н

ynganiad: [/n/]

О о О о

ynganiad: [/o/]

П п П п

ynganiad: [/p/]

Р р Р р

ynganiad: [/r/]

С с С с

ynganiad: [/s/]

Т т Т т

ynganiad: [/t/]

У у У у

ynganiad: [/u/]

Ф ф Ф ф

ynganiad: [/f/]

Х х Х х

ynganiad: [/x/]

Ц ц Ц ц

ynganiad: [/ʦ/]

Ч ч Ч ч

ynganiad: [/ʧ/]

Ш ш Ш ш

ynganiad: [/ʃ/]

Щ щ Щ щ

ynganiad: [/ʃʧ/]

Ь ь Ь ь

ynganiad: [/ʲ/]

Ю ю Ю ю

ynganiad: [/ju/]

Я я Я я

ynganiad: [/ja/]

Ni chynrichiola'r llythyren ь unrhyw sain penodol. Yn hytrach, mae'n newid sain y llythyren blaenorol, gan ei 'feddalu'. Mewn rhai ieithoedd, mae'r llythyren ъ neu gollnod yn 'caledu' sain y llytheren blaenorol.

Trawslythreniad Cyrilig-CymraegGolygu

RwsiegGolygu

Rwsieg Cymraeg Saesneg
а a a
б b b
в f v
г g g
д j dz
е e e
ё io yo
ж ch kh
з s z
и i i
й i y
к c k
л l l
м m m
н n n
о o o
п p p
р r r
с s s
т t t
у w u
оу u u
ф f f
х cs x
ц c c
ш sh š
щ sch sch
ы i y
э é é
ю iu yu
я ia ya

Felly, byddai "русский" (russkiy sy'n golygu "Rwsieg") yn cael ei drawslythrennu yn Gymraeg fel "rwsci".

CyfeiriadauGolygu

  Eginyn erthygl sydd uchod am iaith. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.