John Puleston Jones

(Ailgyfeiriad oddi wrth J. Puleston Jones)

Llenor Cymraeg a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd oedd John Puleston Jones (26 Chwefror 186221 Ionawr 1925), y cyfeirir ato hefyd fel "Puleston".[1][2]

John Puleston Jones
Puleston Jones.jpg
Ganwyd 26 Chwefror 1862 Edit this on Wikidata
Llanbedr Dyffryn Clwyd Edit this on Wikidata
Bu farw 21 Ionawr 1925 Edit this on Wikidata (62 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth Gweinidog yr Efengyl, ysgrifennwr, diwinydd Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Braille Edit this on Wikidata

Ganwyd Puleston yn Llanbedr Dyffryn Clwyd, Sir Ddinbych. Aeth yn ddall pan yn blentyn ifanc ond llwyddodd i ofalu drosto'i hun. Gyda O.M. Edwards aeth i Brifysgol Glasgow am flwyddyn (1883-84) i astudio athroniaeth, cyn mynd i Goleg Baliol, Rhydychen i ddarllen hanes (1884-88): yno graddiodd yn y dosbarth cyntaf.[2]

Yn Rhydychen bu'n un o'r saith a sefydlodd Cymdeithas Dafydd ap Gwilym (1886). Safodd gyda John Morris-Jones o blaid safoni orgraff yr iaith Gymraeg. Pleidiodd ac ysgrifennodd Gymraeg naturiol - 'Gymraeg Cymreig'. Ysgrifennodd sawl traethawd a phregeth i'r cylchgronau a gyhoeddwyd yn nes ymlaen. Dywedodd John Morris-Jones amdano (yn 1924): ‘Gellir ei gyfrif ymysg meistriaid iaith ei dadau heddiw."[2]

Ordeiniwyd ef yn 1888. Bu'n weinidog i eglwys Saesneg Princes Road, Bangor (1888-1895), eglwysi Dinorwig a'r Fachwen ar fin chwarel Dinorwig (1895-1907), Pen Mount, Pwllheli (1907-18), a Llanfair Caereinion, Powys (1918-23).[2]

Safodd yn gadarn ac yn eglur yn erbyn y rhyfel mawr cyntaf - cyfrannodd i gylchgrawn yr heddychwyr,Y Deyrnas,a phregethodd yn erbyn y rhyfel o'r pulpud. Ef oedd arweinydd heddychwyr ei enwad yn y Gogledd.[2]

Cofir am Puleston hefyd fel dyfeisydd y system Braille Cymraeg, cyfundrefn sy'n dal i gael ei defnyddio heddiw.[1][2]

LlyfryddiaethGolygu

  • Gair y Deyrnas (1924). Pregethau.
  • Ysgrifau Puleston (1926)

Gweler hefydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Hughes, R. R., (1953). "JONES, JOHN PULESTON (1862 - 1925), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, llenor, a diwinydd." Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 2 Ion 2020. https://bywgraffiadur.cymru/article/c-JONE-PUL-1862


  Eginyn erthygl sydd uchod am lenor neu awdur Cymreig. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.