Joseff I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Uchelwr o Dŷ Hapsbwrg oedd Joseff I (26 Gorffennaf 167817 Ebrill 1711) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1705 i 1711.

Joseff I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Joseph I Holy Roman Emperor 002.jpg
Ganwyd 26 Gorffennaf 1678 Edit this on Wikidata
Fienna Edit this on Wikidata
Bu farw 17 Ebrill 1711 Edit this on Wikidata (32 oed)
Achos: Brech wen Edit this on Wikidata
Fienna Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Awstria Edit this on Wikidata
Galwedigaeth cyfansoddwr, teyrn Edit this on Wikidata
Swydd Ymerawdwr Glân Rhufeinig, prince-elector Edit this on Wikidata
Tad Leopold I Edit this on Wikidata
Mam Eleonor Magdalene of Neuburg Edit this on Wikidata
Priod Wilhelmine Amalia of Brunswick-Lüneburg Edit this on Wikidata
Plant Maria Josepha of Austria, Archduke Leopold Joseph of Austria, Maria Amalia of Austria Edit this on Wikidata
Llinach Habsburg Edit this on Wikidata
Gwobr/au Marchog Urdd y Cnu Aur Edit this on Wikidata

Ganed yn Fienna, yn fab hynaf i'r Ymerawdwr Leopold I. Coronwyd Joseff yn Frenin Hwngari yn 1687 ac yn Frenin y Rhufeiniaid yn 1690. Yn ystod Rhyfel Olyniaeth Sbaen (1701–14) cefnogodd Joseff hawl ei frawd iau, Siarl, i goron Sbaen, mewn ymgais i'w chadw dan reolaeth y Hapsbwrgiaid. Bu farw yr Ymerawdwr Leopold yn 1705, a fe'i olynwyd gan Joseff. Aeth ati i ad-drefnu cyllid y Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd ac i wladoli banc Fienna. Enillodd lluoedd Awstria sawl buddugoliaeth, dan arweiniad Eugene, Tywysog Safwy, yn yr Eidal, yr Almaen, a'r Iseldiroedd, ond ni chafodd gwrthryfel Ferenc II Rákóczi yn Hwngari ei ostegu nes ar ôl marwolaeth Joseff. Yn 1707, bu ar fin brwydro'n erbyn Sweden wedi i luoedd y Brenin Siarl XII heidio i dir Awstria yn ystod y rhyfel yn erbyn Frederick Augustus I, Etholydd Sachsen. Bu ymgecru rhwng Joseff a'r Babaeth ar ei anterth yn 1708 pan cydnabuwyd Philip V yn frenin Sbaen gan y Pab Clement XI. Ymosododd lluoedd Awstria ar diroedd y Babaeth nes i'r Pab ail-ymuno ag achos y Hapsbwrgiaid yn 1709. Bu farw Joseff yn Fienna o'r frech wen yn 32 oed, a fe'i olynwyd yn Ymerawdwr Glân Rhufeinig gan ei frawd Siarl VI.[1]

CyfeiriadauGolygu

  1. (Saesneg) Joseph I (Holy Roman emperor). Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 3 Ebrill 2020.