Agor y brif ddewislen
Pobi pitsas mewn popdy traddodiadol
Pitsa cymysg

Bwyd poblogaidd o'r Eidal yw pitsa (Eidaleg: pizza), sy'n dafell o does wedi'i bobi ac arno: amryw o 'dopins' e.e. caws a saws tomato. Mae'r gair o bosibl yn dod o fara pita. Daw yn wreiddiol o Napoli, ac heddiw fe'i fwyteir ar draws y byd.[1] Ers y 1980au mae nifer o bitserias (Eidaleg: pizzerias) yn cynnig gwasanaeth archebu dros y ffôn neu ar-lein. Mae pitsas rhew yn un o'r prydau parod mwyaf poblogaidd.

HanesGolygu

 
Pizza Margherita: efallai'r math enwocaf.

Arferai'r Groegiaid orchuddio'u bara gydag olewn, caws, pherlysiau.[2] Yn ardal Napoli y datblygodd y pits modern, fodd bynnag, a hynny ar ddechrau'r 19g.[3] Cyn hynny, arferid rhoi garlleg, halen, saim neu lard, caws a basil ar dafell o fara gwyn. Ceir cryn anghytundeb pa bryd y cychwynwyd rhoi saws tomato arno.[3] Credir mai'r Antica Pizzeria Port'Alba yn Napoli oedd y Pitseria cyntaf.[4]

Credir yn gyffredinol mai yn 1889 y crewyd y pizza Margherita cyntaf, pan ofynnodd y Palas Brenhinol Capodimonte i'r pobwr pitsa Raffaele Esposito am bitsa arbennig ar gyfer eu hymwelydd Margherita o Savoy (1851 – 1926). Gwnaeth dri gwahanolo, a barn y Frenhines oedd mai'r un a wnaed o liwiau baner yr Eidal oedd ei ffefryn: coch (tomato), gwyrdd (basil) a gwyn (mozzarella). Anrhydeddwyd y Frenhines pan benderfynwyd alw'r pitsa hwn ar ei hôl: "Pizza Margherita",[5]. Rhaid cofio wrth gwrs mai chwedl leol ydy hon, ac sy'n groes i'r ymchwil diweddaraf, yn debyg iawn i chwedl Gelert.[6]

CyfeiriadauGolygu

  1. Miller, Hanna (April/May 2006). "American Pie". American Heritage Magazine. Cyrchwyd 4 May 2012. Check date values in: |date= (help)
  2. Talati-Padiyar, Dhwani. Travelled, Tasted, Tried & Tailored: Food Chronicles. ISBN 1304961354. Cyrchwyd 18 November 2014.
  3. 3.0 3.1 Helstosky, Carol (2008). Pizza: A Global History. London: Reaktion. pp. 21–22. ISBN 1-86189-391-4.
  4. "Avpn". Pizzanapoletana.org. 1984-09-28. Cyrchwyd 2009-06-05.
  5. "Pizza Margherita: History and Recipe". Italy Magazine. 14 March 2011. Cyrchwyd 2Ebrill 2012.
  6. "Was margherita pizza really named after Italy's queen?". BBC Food. 28 Rhagfyr 2012. Cyrchwyd 31 Rhagfyr 2012.

Dolenni allanolGolygu