Robert Fitzhamon

(Ailgyfeiriad oddi wrth Robert Fitz Hammo)

Arglwydd Normanaidd a gymerodd feddiant o deyrnas Morgannwg oedd Robert Fitzhamon neu Robert Fitz Hammo (bu farw Mawrth 1107).

Robert Fitzhamon
Ganwyd1070 Edit this on Wikidata
Caerloyw Edit this on Wikidata
Bu farw1107 Edit this on Wikidata
DinasyddiaethTeyrnas Lloegr Edit this on Wikidata
Galwedigaethmarchog Edit this on Wikidata
TadHamon Dentatus Edit this on Wikidata
MamQ62059609 Edit this on Wikidata
PriodSibyl of Montgomery Edit this on Wikidata
PlantMabel FitzRobert of Gloucester Edit this on Wikidata

Roedd Fitzhamon yn berthynas i Gwilym Goncwerwr. Ceir y cofnod cyntaf amdano fel un o gefnogwyr Gwilym II, brenin Lloegr yn ystod gwrthryfel 1088. Wedi gorchfygu'r gwrthryfel, gwobrwywyd ef a thiriogaethau eang yn Swydd Gaerloyw.

Nid oes sicrwydd sut y cafodd feddiant ar deyrnas Morgannwg; yn ôl rhai hanesion, galwodd Iestyn ap Gwrgant, brenin Morgannwg, ef i mewn i'w gynorthwyo yn erbyn Einion ap Collwyn, neu yn ôl stori arall, yn erbyn Rhys ap Tewdwr. Manteisiodd Robert ar hyn i gipio iseldiroedd Morgannwg, rywbryd rhwng 1089 a 1094. Castell Caerdydd oedd ei brif gaer.

Ail-sefydlodd Abaty Tewkesbury yn 1092. Cymerwyd ef yn garcharor yn Normandi ger Bayeux yn 1105. Llwyddodd y brenin Harri I i'w ryddhau, ac aethant ymlaen i warchae ar Falaise. Clwyfwyd Fitzhamon yn ei ben yn ddifrifol yno, a bu farw ddwy flynedd yn ddiweddarach.