Agor y brif ddewislen
     Gwledydd sydd WEDI mabwysiadu'n swyddogol y system fetrig      Gwledydd sydd HEB fabwysiadu'n swyddogol y system fetrig (Unol Daleithiau America, Myanmar, a Liberia)

Defnyddir y system fetrig gan lawer o wledydd drwy'r byd. Fe'i sylfaenwyd yn wreiddiol ar y mètre des Archives a'r kilogramme des Archives a darddodd yng Ngweriniaeth Ffrainc yn 1799.[1] Dros y blynyddoedd newidiwyd y diffiniad o'r fetr a'r cilogram ac ychwanegwyd at y system yn helaeth. Yn niwedd 19c a chychwyn 20c gwelwyd nifer o systemau eraill yn cael eu creu ond dyma'r system a ddefnyddir bellach, bron drwy'r byd. Defnyddir y term 'System fetrig' fel cyfystyr i "SI" (System Ryngwladol o Unedau) ac am yr Unedau ychwanegol at yr Unedau SI. Daw'r talfyriadau canlynol, a dderbynir drwy'r byd, o'r Ffrangeg:

  • SI: System Ryngwladol o Unedau (Le Système international d'unités)
  • CGPM: Y Gynhadledd Gyffredinol ar Bwysau a Mesurau (Conférence générale des poids et mesures)
  • CIPM: Pwyllgor Rhyngwladol Pwysau a Mesurau (Comité international des poids et mesures)
  • BIPM: Biwro Rhyngwladol Pwysau a Mesurau (Bureau international des poids et mesures)
  • CIE: Comisiwn Rhyngwladol Golau (Commission Internationale de l'Eclairage )

Mae'r system fetrig wedi'i chadarnhau'n swyddogol yn Unol Daleithiau America ers 1866 ond nid yw wedi mabwysiadu'r system yn swyddogol. Yn 1988, fodd bynnag, cadarnhaodd y Gyngres (drwy Ddeddf Omnibus Trade and Competitiveness Act) mai'r system fetrig oedd y dewis gorau. Liberia a Myanmar yw'r unig ddwy wlad arall sydd heb dderbyn y sytem fetrig yn swyddogol nag yn weithredol. Cedwir at rai agweddau o'r hen system yng ngwledydd Prydain hefyd e.e. pellter ar arwyddion ffyrdd.

CyfeiriadauGolygu

  1. Alder, Ken (2002). The Measure of all Things—The Seven-Year-Odyssey that Transformed the World. London: Abacus. ISBN 0-349-11507-9.