Wolfgang Amadeus Mozart

Roedd Wolfgang Amadeus Mozart (27 Ionawr 17565 Rhagfyr 1791) yn un o gyfansoddwyr mwyaf dylanwadol a diwyd y cyfnod Clasurol. Fe'i ganwyd yn Salzburg, Awstria a dechreuodd gyfansoddi darnau pan oedd yn bump oed. Pan roedd yn dal yn blentyn aeth ei dad, Leopold Mozart, ag ef i chwarae o flaen teuluoedd crand Ewrop. Mae'n bosibl fod yr holl deithio wedi achosi problemau iechyd iddo yn hwyrach yn ei fywyd.

Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg
GanwydJohannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart Edit this on Wikidata
27 Ionawr 1756 Edit this on Wikidata
Salzburg Edit this on Wikidata
Bu farw5 Rhagfyr 1791 Edit this on Wikidata
Fienna Edit this on Wikidata
DinasyddiaethArchddugiaeth Awstria, Archbishopric of Salzburg Edit this on Wikidata
Galwedigaethcyfansoddwr, athro cerdd, pianydd, cerddor, organydd, fiolinydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Adnabyddus amY Ffliwt Hud, Le nozze di Figaro, Don Giovanni, Così fan tutte, Die Entführung aus dem Serail, Symphony No. 40, Eine kleine Nachtmusik, Mozart's Requiem Edit this on Wikidata
Arddullopera, symffoni, concerto, cerddoriaeth siambr, pumawd llinynnol, string quartet, cerddoriaeth gerddorfaol, cerddoriaeth grefyddol, cerddoriaeth glasurol Edit this on Wikidata
Prif ddylanwadJohann Joseph Fux, Johann Sebastian Bach Edit this on Wikidata
MudiadClassical period Edit this on Wikidata
TadLeopold Mozart Edit this on Wikidata
MamAnna Maria Mozart Edit this on Wikidata
PriodConstanze Mozart Edit this on Wikidata
PlantKarl Mozart, Franz Xaver Wolfgang Mozart Edit this on Wikidata
LlinachMozart family Edit this on Wikidata
Gwobr/auUrdd y Sbardyn Aur Edit this on Wikidata
Llofnod
Wolfgang Amadeus Mozart Signature.svg

Bu farw ym 1791 yn drychinebus o ifanc, yn dlawd, ond wedi cyfansoddi cannoedd o ganeuon sy'n adnabyddus hyd heddiw.

Ysgrifennodd Mozart 68 symffoni, 27 concerto piano, yn ogystal â choncerti i'r clarinet, y corn Ffrengig, yr obo, y fiola, y ffidil, y ffliwt a'r telyn.

Wolfgang Amadeus Mozart

Bywyd personolGolygu

Rhoddodd rhieni Mozart yr enw llawn Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart iddo. Ei dad oedd y cyfansoddwr o'r Almaen Johann Georg Leopold Mozart, oedd yn byw yn Awstria am rhan fwyaf ei fywyd.

Ei wraig oedd Constanze Weber. Caswsant chwech o blant, gan gynnwys Karl Thomas Mozart a'r cyfansoddwr Franz Xaver Wolfgang Mozart. Enwau eu plant eraill, bu farw yn eu plentyndod oedd Theresia Constanzia Adelheid Friedericke Maria Anna Mozart a Anna Maria Mozart (merched) a Johann Thomas Leopold Mozart a Raimund Leopold Mozart (bechgyn).

GweithiauGolygu

Operáu gan MozartGolygu

  • Die Schuldigkeit des ersten Gebotes, K. 35 (1767)
  • Apollo et Hyacinthus, K. 38 (1767)
  • Bastien et Bastienne, K. 50 (1768)
  • La finta semplice, K. 51 (1768)
  • Mitridate, K. 87 (1770)
  • Ruggiero (1771)
  • Ascanio in Alba, K. 111 (1771)
  • Betulia Liberata, K. 118 (1771)
  • Il sogno di Scipione, K. 126 (1772)
  • Lucio Silla, K. 135 (1772)
  • Thamos, König in Ägypten (1773, 1775)
  • La finta giardiniera, K. 196 (1774)
  • Il rè pastore, K. 208 (1775)
  • Zaide, K. 344 (1779)
  • Idomeneo, K. 366 (1780)
  • Die Entführung aus dem Serail neu Il Seraglio, K. 384 (1782)
  • L'oca del Cairo, K. 422
  • Lo sposo deluso, K. 430
  • Der Schauspieldirektor, K. 486
  • Le nozze di Figaro, K. 492 (1786)
  • Don Giovanni, K. 527 (1787)
  • Così fan tutte, K. 588 (1789)
  • Die Zauberflöte, K. 620 (1791)
  • La clemenza di Tito, K. 621 (1791)

Gweithiau eraillGolygu

  • Offeren rhif 15 ("Coroniad") (1779)
  • Vesperae de Dominica (1779)
  • Eine Kleine Nachtmusik (1787)
  • Requiem (1791)
  • Ave verum corpus (1791)

RequiemGolygu

Ym 1791, dechreuodd Mozart ysgrifennu Requiem sydd yn gasgliad o ddarnau gerddoriaeth i dalu teyrnged i’r meirw. Ond tra bod Mozart yn ganol ysgrifennu ei waith, bu farw yn Vienna, Awstria ar 5 Rhagfyr. Cafodd y requiem ei gwblhau yn ddiweddarach gan ei ddisgyblion, Franz Xaver Süssmayr, Joseph Eybler a Freystadler.