Agor y brif ddewislen

Mae'r Blaid Geidwadol ac Unoliaethol (Saesneg:The Conservative and Unionist Party) yn blaid wleidyddol canol-dde yn y Deyrnas Unedig. Fe'i hadnabyddir hefyd fel Y Blaid Geidwadol, Ceidwadwyr, y Blaid Doriaidd neu'n llai ffurfiol Torïad.

Y Blaid Geidwadol ac Unoliaethol
Arweinydd Theresa May
Cyd-Gadeirydd
Sefydlwyd 1834
Rhagflaenwyd gan Y Blaid Doriaidd
Pencadlys Conservative Campaign HQ
4 Matthew Parker Street, Llundain, SW1H 9NP, Lloegr
Asgell yr ifanc Conservative Future
Asgell y merched Mudiad Merched Ceidwadol
Aelodaeth  (2018) Decrease 124,000[1]
Rhestr o idiolegau Ceidwadaeth[2]
syniadaeth gwrth-Ewrop[3]
British unionism
Sbectrwm gwleidyddol canol-dde
Partner rhyngwladol Undeb Rhyngwladol Democrataidd
Cysylltiadau Ewropeaidd Cynghrair Ceidwadwyr a Diwygwyr Ewropeaidd
Grŵp yn Senedd Ewrop Ceidwadwyr a Diwygwyr Ewropeaidd
Lliw      Blue
Tŷ'r Cyffredin
313 / 650
Tŷ'r Arglwyddi
247 / 781
Cynulliad Llundain
8 / 25
Senedd Ewrop
18 / 73
Llywodraeth leol yng Nghymru a Llywodraeth leol yn Lloegr[4][5]
8,941 / 20,712
Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu
20 / 40
Gwefan
conservatives.com

Sefydlwyd y blaid yn ei ffurf bresennol pan unodd gyda'r 'y Rhyddfrydwyr Unoliaethol' (Liberal Unionist Party) a newidiwyd yr enw i 'Blaid Geidwadol ac Unoliaethol', sy'n parhau i fod yr enw syddogol a chyfreithiol. Yn hanesyddol fe'i hystyrir yn brif blaid yr asgell dde gymhedrol. Yn 2014 roedd ganddi fwy o Aelodau Seneddol yn Nhŷ'r Cyffredin ac yn llywodraethu mewn clymbaid gyda'r Rhyddfrydwyr Democrataidd. Yn ystod yr 20g, hi oedd un o'r ddwy blaid gryfaf; bu'n llywodraethu am 57 mlynedd, gan gynnwys dan arweinyddiaeth Winston Churchill (1940–45, 1951–55) a Margaret Thatcher (1979–90). Erbyn diwedd yr 20g, y Ceidwadwyr hefyd oedd y prif wrthwynebydd i'r Senedd Ewropeaidd.

Syr Robert Peel, cyn Brif Weinidog ac un o sefydlwyr y Blaid Doriaidd


Y Blaid Geidwadol yng NghymruGolygu

Yn Etholiad Cyffredinol 1997 collodd y blaid bob un o'i seddi yng Nghymru, ond yn Etholiad Cyffredinol 2005, fe ailgipiwyd tair ohonynt.

Yn dilyn Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2007, bu gan y blaid 12 o'r 60 sedd; erbyn 2013 hi oedd ail blaid fwyaf Cymru (o ran nifer yr aelodau seneddol), gyda Phlaid Cymru'n drydedd.

PerfformiadGolygu

 
Siart yn dangos canrannau'r bleidlais boblogaidd i bleidiau gwledydd Prydain a Gogledd Iwerddon, 1832–2005.
 
Canran y bleidlais. Ceidwadwyr (glas); Whigiaid/Rhyddfrydwyr/Rh'r Democrataidd (oren); Llafur (coch); eraill (llwyd).

Cysylltiadau allanolGolygu