Ynysoedd y Falklands

Tiriogaeth sydd ym mherchnogaeth y Deyrnas Unedig yw Ynysoedd y Falklands neu Ynysoedd Malvinas (Saesneg: Falkland Islands, Sbaeneg: Islas Malvinas). Mae'r ynysoedd wedi eu lleoli yn hemisffer y de yng Nghefnfor yr Iwerydd, yn agos at yr Ariannin. Ymosododd byddin yr Ariannin ar yr ynysoedd ym 1982, a brwydrodd y Deyrnas Unedig i'w hadennill yn Rhyfel y Falklands. Mae dwy brif ynys, Dwyrain Falkland a Gorllewin Falkland, a 776 o ynysoedd llai.

Ynysoedd y Falklands
Falkland-Islands-Terra-2011-01-23-250m.jpg
Coa Falkland.svg
Flag of the Falkland Islands.svg
Math Tiriogaethau tramor y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Lucius Cary, Sant-Maloù Edit this on Wikidata
Prifddinas Stanley Edit this on Wikidata
Poblogaeth 4,550 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 3 Ionawr 1833 Edit this on Wikidata
Anthem God Save the Queen, Song of the Falklands Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC−03:00 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Saesneg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol De America Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Y Deyrnas Unedig Y Deyrnas Unedig
Arwynebedd 12,200 km² Edit this on Wikidata
Gerllaw Cefnfor yr Iwerydd Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 51.8°S 59°W Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol Legislative Assembly of the Falkland Islands, Legislative Council of the Falkland Islands Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
teyrn y Deyrnas Gyfunol, Governor of the Falkland Islands Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaeth Elisabeth II, Nigel Phillips Edit this on Wikidata
Arian Falkland Islands pound Edit this on Wikidata

EnwGolygu

Daw enw Ynysoedd y Falklands o Swnt Falkland, y sianel rhwng y ddwy brif ynys, a gafodd ei enwi ar ôl Anthony Cary, 5ed Is-iarll Falkland gan y Capten John Strong a laniodd ar yr ynysoedd ym 1690. Daw'r enw Malvinas o'r enw Ffrangeg Iles malouines, oherwydd dyfodiad llawer o deithwyr o Sant-Maloù yn Llydaw. Enwir y ddinas honno, yn ei thro, am Sant Malo o Lancarfan, Bro Morgannwg.

HanesGolygu

Darganfuwyd yr ynysoedd gan y Capten John Davis ar 9 Awst 1592, ond laniodd e ddim. Ym 1690, glaniodd y Capten John Strong a rhoi’r enw Falkland iddynt, ar ôl trysorydd y Llynges ar y pryd. Ym 1764, sefydlodd Ffrainc wladfa ar Ddwyrain Falkland ac enwi’r ynysoedd Les Iles Malouines. Ym 1765, sefydlodd Prydain gaer ar Ynys Saunders yn y gogledd orllewin. Ym 1766, trosglwyddodd Ffrainc Les Iles Malouines i Sbaen ac addaswyd yr enw yn Sbaeneg i Las Islas Malvinas. Ym 1774, rhoddodd y Saeson y gorau i Ynys Saunders. Ym 1816, hawliwyd Las Malvinas gan wladwriaeth newydd yr Ariannin a sefydlwyd presenoldeb milwrol yno rhwng 1820 ac 1833. Ym 1833, taflwyd yr Archentwyr allan ac ailfeddiannwyd y Falklands gan Brydain. Mae’r ynysoedd wedi aros yn Brydeinig hyd heddiw. I gadarnhau hawl Prydain i’r Falklands, cafodd nifer o bobl o Brydain eu perswadio i ymgartrefu ar yr ynysoedd. Mae poblogaeth yr ynysoedd heddiw (ac eithrio milwyr) tua 2,931 (2016).