Agor y brif ddewislen

Dinas fawr a bwrdeisdref fetropolitan yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr yw Birmingham, a ddatblygodd yn y Chwyldro Diwydiannol, ond sydd â'i gwreiddiau yn yr Oesoedd Canol. Rhoddwyd statws dinesig swyddogol iddi yn 1889. Gyda phoblogaeth o dros un miliwn, Birmingham yw dinas ail fwyaf y Deyrnas Unedig ar ôl Llundain, ac mae hi'n ffurfio rhan sylweddol o ardal ddinesig Gorllewin Canolbarth Lloegr, sydd â chyfanswm o 2,284,093 o bobl yn byw yno [1] ac chynhwysa nifer o drefi a dinasoedd cyfagos megis Solihull, Wolverhampton a threfi'r Black Country. Ceir nifer o barciau a chamlesi yn y ddinas. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, hi oedd y ddinas Seisnig a effeithwyd yn fwyaf gan yr ymgyrch bomio Almeinig.

Birmingham
BirminghamUK skyline Centenary Square 700.jpg
Coat of arms of Birmingham.svg
Math dinas â miliynau o drigolion, metropolis, Dinas Edit this on Wikidata
Poblogaeth 1,137,100 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Yvonne Mosquito Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC±00:00, UTC+01:00 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Daearyddiaeth
Sir Birmingham Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Lloegr Lloegr
Arwynebedd 267.77 ±0.01 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 140 ±1 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Tame Valley Canal, Afon Tame Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 52.48°N 1.9025°W Edit this on Wikidata
Cod postEdit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Yvonne Mosquito Edit this on Wikidata

Yn ystod y Chwyldro Diwydiannol roedd y ddinas yn ganolbwynt y chwyldro yn Lloegr, ac o ganlyniad gelwir Birmingham yn "weithdy'r byd" a "dinas o fil o grefftau".[2] Er i bwysigrwydd Birmingham fel dinas ddiwydiannol leihau, mae wedi datblygu i fod yn ganolfan fasnachol genedlaethol, ac fe'i henwyd yr ail le gorau yn yr Deyrnas Unedig i leoli busnes a'r 14eg yn Ewrop gan Cushman & Wakefield yn 2009.[3] Hyhi yw'r ddinas bedwaredd fwyaf o ran y nifer o ymwelwyr o dramor sy'n mynd yno hefyd.[4]

Yn 2007, rhoddwyd Birmingham yn ddinas 55ed hawsaf i fyw ynddi yn y byd a'r ail ddinas hawsaf i fyw ynddi yn y Deyrnas Unedig, yn ôl Rhestr Mercer o safonau byw rhyngwladol.[5] Mae gan Birmingham yr economi dinesig ail fwyaf yn y Deyrnas Unedig, a chyrhaeddodd rif 72nd yn y byd yn 2008.[6]

Gelwir pobl o Birmingham yn 'Brummies', term sy'n tarddu o ffugenw'r ddinas - 'Brum'. Daw hyn o enw tafodieithol y ddinas, Brummagem,[7] a allai fod wedi dod o un o enwau blaenorol y ddinas, 'Bromwicham'. Mae yna dafodiaith ac acen Brummie unigryw gan drigolion y ddinas, sy'n wahanol i'r hyn a geir yn y Black Country cyfagos. Mae'n bosib fod yr enw'n cyfeirio at lwyth Celtaidd a drigai yma yn amser y Rhufeiniaid gan iddyn nodi'r ystyr fel "cartref llwyth y Beorma" ("homestead/village of Beorma's people'")[8]

EnwogionGolygu

CyfeiriadauGolygu

Dolen allanolGolygu