Daniel O'Connell

Gwleidydd o Wyddel a ymgyrchodd dros ryddid crefyddol i Gatholigion Iwerddon oedd Daniel O'Connell (Gwyddeleg: Dónal Ó Conaill) (6 Awst 177515 Mai 1847). Roedd y brydyddes Wyddeleg Eibhlín Dhubh Ní Chonaill yn fodryb iddo.

Daniel O'Connell
Daniel O'Connell.png
Ganwyd6 Awst 1775 Edit this on Wikidata
Cathair Saidhbhín Edit this on Wikidata
Bu farw15 Mai 1847 Edit this on Wikidata
Genova Edit this on Wikidata
Man preswylDouai, Dulyn Edit this on Wikidata
DinasyddiaethGweriniaeth Iwerddon, Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaethgwleidydd, bargyfreithiwr Edit this on Wikidata
SwyddAelod o 14eg Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 13eg Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 12fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 11eg Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 14eg Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 12fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 10fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 8fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 9fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 8fed Senedd y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Plaid WleidyddolRadicals Edit this on Wikidata
TadMorgan O'Connell Edit this on Wikidata
MamCatherine O'Mullane Edit this on Wikidata
PriodMary O'Connell Edit this on Wikidata
PlantMorgan O'Connell, Daniel O'Connell, Maurice O'Connell, John O'Connell, Ellen Fitzsimon, Catherine O'Connell, Edward O'Connell, Elizabeth Mary O'Connell, Daniel Stephen O'Connell, Mary O'Connell, Rickarda O'Connell Edit this on Wikidata
PerthnasauMáire Ní Dhonnchadha Dhuibh, Eibhlín Dhubh Ní Chonaill Edit this on Wikidata
Llofnod
Daniel O'Connell signature c1835.jpg

Yn ystod y 1820au gwethiai'n ddyfal dros ennill yr hawl i eistedd yn Senedd Prydain gan Gatholigion, "braint" oedd yn gyfyngedig i Brostestanniaid yn unig yr adeg honno. Roedd yn Gatholig ei hun a phan enillodd sedd fel Aelod Seneddol Swydd Clare yn 1828 bu rhaid i lywodraeth Prydain Fawr ildio. Ar ôl hynny cafodd ei lysenwi 'Y Rhyddhawr'.

Ei uchelgais nesaf oedd ceisio gwrthddeddfu Undeb Iwerddon â Phrydain Fawr, ond methiant fu hynny, yn rhannol am iddo golli cefnogaeth y mudiad mwy chwyldroadol Young Ireland.