Dinas yn yr Algarve ym Mhortiwgal yw Faro.[1] Poblogaeth Faro yn 2019 oedd 60,995.[2] Maint Faro yw 202.57 cilomedr sgwâr.[3]

Faro
Faro aerial view.jpg
Faroarms.svg
Mathbwrdeistref Portiwgal, dinas Portiwgal Edit this on Wikidata
Pt-pt Faro FF.ogg Edit this on Wikidata
Poblogaeth64,560 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1266 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethRogério Bacalhau Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC±00:00 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Málaga, Tanger, Praia, Macau, Baiona, Hwelfa, Bolama, Príncipe, Passau Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirFaro Edit this on Wikidata
GwladBaner Portiwgal Portiwgal
Arwynebedd202.57 ±0.01 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr10 metr Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaLoulé, Olhão, São Brás de Alportel Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau37.0161°N 7.935°W Edit this on Wikidata
Cod post8000 Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethRogério Bacalhau Edit this on Wikidata
Y maes awyr
Arco da Vila, Cyn balas llywodraeth yr ardal
Praia de Faro a Parque Natural Ria Formosa
Yr orsaf reilffordd

HanesGolygu

 
Eglwys Cadeiriol Faro
 
Parc Manuel Bívar park, canolbwynt i'r dref

Denodd Ria Formosa pobl o’r Oes Balaeolithig hyd at ddiwedd cynhanes, a ffurfiwyd pentrefi o’r bedwaredd ganrif ymlaen, pan daeth y Ffonisiaid i orllewin Môr y canoldir. Ar y pryd,Ossonoba oedd enw’r ardal, y rhan bwysicaf De Bortiwgal, a phorthladd ar gyfer pysgod, nwyddau amaethyddol a mwynau.[4]

Roedd Faro o dan reolaith Rhufain rhwng yr ail ac wythfed ganrifoedd, wedyn yr Ymerodraeth Bysantiwm, wedyn y Fisigothiaid, ac y Mwriaid arbyn 713.[5] Adeiladwyd waliau’r dref yn stod y cyfnod Bysantiaidd.[6]

Ar ôl gwrthryfel gan Yahia Ben Bakr, daeth Ossonoba'n brifddinas tywysogaeth, ac adeiladwyd waliau amddiffynol. Erbyn y degfed ganrif, ‘Santa Maria’oedd enw’r dref, ac erbyn yr unfed ar ddeg, ‘Santa Maria Ibn Harun'’.[7] Yn ystod yr ail grwsâd, ysbeiliwyd y dref gan grwsadwyr anglo-normanaidd ar ei ffordd i’r dwyrain. Digwyddodd yr un peth yn ystod y pumed grwsâd gan filwyr Ffrisiadd.[8]

Enillodd byddin Brenin Alfonso III o Bortugal ym 1249 yn erbyn y Mwriaid ac roedd rhaid iddynt adael. Daeth Faro yn brif ddinas i’r Algarve.

Brenhiniaeth BortiwgalGolygu

 
Faro o’r Eglwys Cadeiriol
 
Palas Estói

Ar ôl annibyniaeth Portiwgal ym 1143, dechreuodd ehangiad i dir De Iberiaidd, yn disodli’r Mwriaid.[9] Ar ôl 1249, enw y dref oedd Santa Maria de Faaron neu Santa Maria de Faaram.[10] Daeth y dref yn gyfoethog, oherwydd ei phorthladd a diwydiant halen.

Daeth comuned Iddew y dref yn bwysicach yn ystod y 14eg ganrif, yn gyfrannu at ei chyfoeth a datbygiaeth,[11] ond ym mis Rhagfyr 1496 crewyd cyfraith gan Frenin Manuel I o Bortiwgal]], yn diarddel pobl nad oedd yn gristion. Felly yn swyddogol, nid oedd Iddewon ym Mhortiwgal. Disodlwyd Vila Adentro, ardal Iddewig y dref, gan leiandy Nossa Senhora da Assunção[12]

Ym 1499, adeiladwyd ysbyty, Eglwys Espírito Santo, tolltŷ a lladd-dŷ.[13]

CyfeiriadauGolygu

  1. ’Algarve/Southern Portugal (GeoCenter Detail Map)’ Cyhoeddwyr; GeoCenter International Cyf, 2003;|isbn=3-8297-6235-6
  2. Gwefan Pordata
  3. Gwefan Instituto Nacional de Estatística
  4. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  5. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  6. Y waliau a thyrrau
  7. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  8. "A Frisian Perspective on Crusading in Iberia as Part of the Sea Journey to the Holy Land, 1217–1218," gan Lucas Villegas-Aristizábal; Studies in Medieval and Renaissance History'
  9. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  10. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  11. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  12. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  13. ‘História Faro’; cyhoeddwyr Câmara Municipal de Faro (Algarve), Portugal |language=pt |year=2015 |publisher=Câmara Municipal de Faro, 2015
  Eginyn erthygl sydd uchod am Bortiwgal. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.