Jac y do

rhywogaeth o adar
Jac y do
Corvus monedula
Western Jackdaw.jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Passeriformes
Teulu: Corvidae
Genws: Coloeus[*]
Rhywogaeth: Coloeus monedula
Enw deuenwol
Coloeus monedula
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Jac y do (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: jac dos) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Corvus monedula; yr enw Saesneg arno yw Jackdaw. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: Corvidae) sydd yn urdd y Passeriformes.[1] Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. monedula, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Gellir adnabod y Jac-y-do yn weddol hawdd. Mae'n un o'r lleiaf o deulu'r brain, 34–39 cm o hyd. Du yw'r rhan fwyaf o'r plu, ond mae'r bochau a'r gwddf yn llwyd golau. Yn wahanol i'r rhan fwyaf o deulu'r brain, mae'r llygaid yn wyn. Fel rheol maent yn casglu at ei gilydd yn heidiau, weithiau gannoedd gyda'i gilydd.

Maent yn hoffi cymysgedd o goed a thir agored, ac fel rheol maent yn bwydo ar lawr gan gymeryd unrhyw bryfed neu anifeiliaid bychain eraill, a hefyd hadau a grawn. Maent yn aml yn nythu ar glogwyni, weithiau nifer fawr gyda'i gilydd, ond adeiledir nythod mewn coed neu hen adeiladau hefyd, ac ambell dro mewn corn simddai. Dodwir 4-5 o wyau.

Mae'r Jac-y-do yn aderyn cyffredin ac adnabyddus yng Nghymru.

TeuluGolygu

Mae'r jac y do yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: Corvidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:

rhywogaeth enw tacson delwedd
Brân Dyddyn Corvus corone
Brân goesgoch Alpaidd Pyrrhocorax graculus
Brân Lwyd Corvus cornix
Cigfran Corvus corax
Chwibanwr mangrof Pachycephala cinerea
Jac y do Dawria Corvus dauuricus
Malwr cnau Nucifraga caryocatactes
Pioden las Fformosa Urocissa caerulea
Sgrech gefn borffor Cyanocorax beecheii
Sgrech las Cyanocitta cristata
Sgrech lwyd Perisoreus canadensis
Sgrech Siberia Perisoreus infaustus
Sgrech-bioden gynffon-raced Crypsirina temia
Ydfran Corvus frugilegus
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  Safonwyd yr enw Jac y do gan un o brosiectau  . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.