Agor y brif ddewislen

John Ellis Williams (1901-1975)

llenor, dramodydd

Awdur a dramodydd Cymraeg oedd John Ellis Williams (19 Ebrill 19017 Ionawr 1975). Cyhoeddai dan yr enw J. Ellis Williams.

John Ellis Williams
Ganwyd 19 Ebrill 1901 Edit this on Wikidata
Penmachno Edit this on Wikidata
Bu farw 7 Ionawr 1975 Edit this on Wikidata (73 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth ysgrifennwr, dramodydd Edit this on Wikidata

BywgraffiadGolygu

Ganed ef ym mhentref Penmachno, ac addysgwyd ef yn Ysgol y Sir, Llanrwst. Hyfforddodd fel athro yng Ngholeg y Normal, Bangor, a bu'n dysgu ym Manceinion, Blaenau Ffestiniog a Llanfrothen cyn ymddeol yn 1961. Yn 1962, derbyniodd M.A. er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, ac MBE.[1]

Cyhoeddodd nifer fawr o nofelau, straeon byrion a dramâu, ac roedd yn gyfrannwr cyson i nifer o newyddiaduron. Cydweithredodd gyda Syr Ifan ab Owen Edwards i ysgrifennu a chynhyrchu y ffilm sain gyntaf yn Gymraeg, Y Chwarelwr, yn 1935. Ysgrifenodd nifer o lyfrau plant, yn cynnwys Haf a'i Ffrindiau (tri llyfr, 1929–1930) a Stori Mops (1952).[1]

Roedd yn arloeswr y nofel dditectif yn Gymraeg, gan ysgrifennu dwy gyfres ohonynt, sef Cyfres Hopkyn a Chyfres Parri, gyda phum nofel yn y ddwy.[1]

Llyfryddiaeth ddetholGolygu

LlyfrauGolygu

Llyfrau plant (detholiad)
  • Haf a'i Ffrindiau (tri llyfr, 1929-1930)
  • Stori Mops (1952)
Nofelau ditectif

1. Cyfres Hopkyn

  • Y Gadair Wag
  • Talu'r Pwyth
  • Y Gymwynas Olaf (1959)
  • Y Gwenith Gwyn
  • Llwybrau Cam

2. Cyfres Parri

  • Celwydd Golau
  • Y Trydydd Tro
  • Nos Galan
  • Gwerin Gwyddbwyll (1967)
  • Porth Ewyn

AstudiaethauGolygu

  • Meredydd Evans (gol.), Gŵr wrth Grefft: Cyfrol Deyrnged i J. Ellis Williams (Cyngor Llyfrau Cymraeg, 1974). Ceir llyfryddiaeth lawn yn y gyfrol hon.
  • Elfyn Pritchard, "John Ellis Williams", yn Dewiniaid Difyr: Llenorion Plant Cymru hyd tua 1950, gol. Mairwen a Gwynn Jones (Gwasg Gomer, 1983)

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 Dewiniaid Difyr: llenorion plant Cymru hyd tua 1950 (Llandysul, 1983).