Agor y brif ddewislen

Roedd Max Karl Ernst Ludwig Planck (23 Ebrill 18584 Hydref 1947) yn ffisegydd o Almaenwr. Ef a luniodd y ddamcaniaeth cwantwm.

Max Planck
Bundesarchiv Bild 183-R0116-504, Max Planck.jpg
Ganwyd Max Karl Ernst Ludwig Planck Edit this on Wikidata
23 Ebrill 1858 Edit this on Wikidata
Kiel Edit this on Wikidata
Bu farw 4 Hydref 1947 Edit this on Wikidata (89 oed)
Achos: trawiad ar y galon Edit this on Wikidata
Göttingen Edit this on Wikidata
Man preswyl Kiel, München Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ymerodraeth yr Almaen, Gweriniaeth Weimar, Yr Almaen Natsïaidd, Bizone Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth ffisegydd damcaniaethol, academydd Edit this on Wikidata
Swydd Geheimrat Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Plaid Wleidyddol German People's Party Edit this on Wikidata
Tad Wilhelm von Planck Edit this on Wikidata
Priod Marie Merck Edit this on Wikidata
Plant Erwin Planck Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Ffiseg Nobel, Adlerschild des Deutschen Reiches, Max Planck Medal, Gwobr Goethe, Medal Copley, Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf, Lorentz Medal, Harnack medal, Medal Helmholtz, Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf, Medal Liebig, Medal Franklin, doethuriaeth anrhydeddus o Brifysgol Genedlaethol Kapodistrian, Athen, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Caergrawnt, honorary doctorate of the University of Glasgow, Honorary doctor of the Technical University of Berlin, Guthrie Lecture Edit this on Wikidata
Llofnod
Max Planck signature.svg

CefndirGolygu

Ganwyd yn Kiel, a hanai Planck o deulu dawnus; roedd nifer o aelodau o'r teulu wedi gwneud gwaith ymchwil mewn amryw o feysydd academaidd. Roedd ei dad yn athro coleg yn y gyfraith. Pan oedd Planck yn llanc symudodd y teulu i München yn dilyn penodiad ei dad yn athro yn y coleg.

AddysgGolygu

Dechreuodd Planck astudio ffiseg yn München yn 1874, gan raddio'n athro yn 1878. Derbyniodd radd doethur yn 1879 a gradd uwch-ddoethur Privatdozent yn 1880.

GyrfaGolygu

Yn 1885 penodwyd Planck yn athro cyswllt (heb gadair) ym maes Ffiseg Damcaniaethol yn Göttingen. Yn 1889 fe'i penodwyd yn athro (gyda chadair) yn Berlin.

Darganfyddiadau ffisegGolygu

Yn 1900 darganfu Planck ddeddfau pelydriad thermol a thrwy'r gwaith hwnnw lluniodd y ddamcaniaeth cwantwm. Derbyniodd y Wobr Nobel ar gyfer Ffiseg yn 1918 ar sail ei waith ar y ddamcaniaeth cwantwm. Bu'n meithrin doniau Albert Einstein, gan ddechrau yn 1905, ond yn wahanol i Einstein, arhosodd yn yr Almaen yn ystod cyfnod y Natsïaid.

Manylion personolGolygu

Priododd Planck ddwywaith. Cafodd 5 o blant ond bu tri ohonynt farw'n ifainc. Bu farw Planck o'r diciâu yn Göttingen.

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
   Eginyn erthygl sydd uchod am Almaenwr neu Almaenes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.