Sannan

Sant o'r 7fed ganrif

Sant Celtaidd oedd Sannan (fl. diwedd y 5g - dechrau'r 6g?). Ceir y ffurfiau Senanus a Senen ar ei enw hefyd a cheir sant yn Llydaw o'r enw Seny sydd efallai i'w uniaethu â Sannan.[1] Dethlir ei Ŵyl Mabsant ar 29 Ebrill yn draddodiadol.

Sannan
Llantrisant Old Church - geograph.org.uk - 1358390.jpg
Eglwys y Seintiau Afran, Ieuan a Sannan, Llantrisant, Ynys Môn
Bu farw Gwytherin Edit this on Wikidata
Man preswyl Llansannan Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Blodeuodd 5G Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad Dewi Sant Edit this on Wikidata
Dydd gŵyl 29 Ebrill Edit this on Wikidata

Hanes a thraddodiadGolygu

Dywedir fod Sannan yn perthyn i gylch Dewi Sant a'i fod wedi sefydlu Llansannan yng ngogledd Cymru (bwrdeistref sirol Conwy). Fe'i cysylltir â Bedwellte yn ne Cymru yn ogystal.[1]

Mae'r traddodiadau amdano'n gymysg ac efallai'n ymwneud â mwy nag un sant o'r enw. Sonnir amdano fel diacon yn Iwerddon a chafodd fab o'r un enw a oedd yn nai i Sant Padrig, ond mae hynny'n ymddangos yn bur anhebygol.[1]

Dethlid gwylmabsant Sannan yn Llantrisant, Môn, yn ogystal ag yn Llansannan a Bedwellty.[1]

Ceir plwyf St Sennen ar benrhyn Land's End yng Nghernyw hefyd ond nid oes sicrwydd mai'r un sant oedd Sennen a Sannan.

EglwysiGolygu

Seintiau eraill o'r enw 'Sanan'Golygu

  • Sanan ferch Cyngen - merch Cyngen o Bowys a Tudglid ferch Brychan,gwraig Maelgwn Gwynedd, yn ôl De Situ Brecheniauc (§12(9) yn EWGT t.15).[2]
  • Sanan ferch Elise - mae'n debygol mai ei thad, Elise, oedd mab Gwylog ap Beli o Bowys; roedd yn wraig i Nowy. Cafodd dri mab: Gruffudd, Tewdws a Cathen (HG 15, JC 8 in EWGT pp. 11, 45).

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndŵr, 2000).
  2. Welsh_Classical_Dictionary; Gwefan y Llyfrgell Genedlaethol; adalwyd 18 Awst 2017.