Talfyriad Japaneg o'r gair Saesneg "animation" ydy anime (Japaneg: アニメ) [anime] (Ynghylch y sain hon gwrando) ac mae'n cyfeirio'n benodol at animeiddiadau wedi'u cynhyrchu yn Japan.[1]

Anime cyfrifiadur

Mae'n deillio yn ôl i 1917,[2] a daeth yn ffasiynol iawn yn Japan ers hynny. Yn yr 1980au daeth yn ffasiynol drwy'r byd. Mae'n cael ei ddarlledu ar deledu, fideo, DVD a hyd yn oed yn y theatr.

Ceir dau fath: cartwnau wedi'u gwneud gyda llaw a rhai wedi'u cynhyrchu gan gyfrifiadur.

Un esiampl o anime yw'r rhaglen Siapaneg "Sailor Moon". Mae'n sôn am bum merch sy'n stopio'r 'Negaverse' drwg rhag cymryd drosodd Tokyo.

Mae'r gair "Anime" yn tarddu o'r dywediad Ffrangeg dessin animé.[3]

Mae'r diwydiant anime yn cynnwys dros 430 o stiwdios, llawer yn enwau mawr: Studio Ghibli, Gainax a Toei Animation. Dim ond ychydig o'r farchnad domestig sydd ganddyn nhw ond talp enfawr o'r diwydiant DVD. Mae anime wedi bod yn llwyddiant ysgubol yn y deng mlynedd diwaetha. Mae anime Japan wedi cael ei gopio gan nifer o wledydd eraill.

DiffiniadGolygu

Math o gelf ydy Anime, yn enwedig mewn animeiddiadau, ac mae'n cynnwys yr holl genres y sinema, ond mae o'n cael ei gam-alw yn genre ei hun.[4]:7 Yn Japan caiff y gair ei ddefnyddio am bob math o animeiddio drwy'r byd.[5] Mae geiriaduron Saesneg yn diffinio anime fel "animeiddiad o Japan" neu "math o animeiddio a sefydlwyd yn Japan".[6][7]

 
Dojikko ('merch afrosgo'): un math o gymeriad o fewn anime.

MathauGolygu

Mae llawer o anime wedi'i seilio ar fanga; dyma'r gwahanol fathau:

HanesGolygu

 
Llygaid anime - symbol o'r genre.

Cychwynodd anime ar ddechrau'r 20g, pan grëodd cyfarwyddwyr o Japan nifer o animeiddiadau, gyda nifer o wledydd eraill yn dilyn: Ffrainc, yr Almaen, Rwsia a'r Unol Daleithiau America.[8] Y darn cyntaf i gael ei greu oedd yn 1917 – clip dau funud yn dangos samwrai yn ymarfer ei gleddyf ar ei darget.[9][10] Enw rhai o'r arlunwyr cyntaf ydy: Shimokawa Oten, Jun'ichi Kouchi, a Seitarō Kitayama.[11]

CyfeiriadauGolygu

  1. anime - Diffiniad Saesneg allan o Merriam-Webster Online Dictionary
  2. Adalwyd 31 Rhagfyr 2009
  3. "Etymology Dictionary Reference: Anime accessdate=2007-09-13". Etymonline. Missing pipe in: |title= (help)
  4. Poitras, Gilles (2000). Anime Essentials: Every Thing a Fan Needs to Know. Stone Bridge Press. tt. 7–115. ISBN 978-1-880656-53-2.
  5. "Tezuka: The Marvel of Manga - Education Kit" (PDF). Art Gallery New South Wales. 2007. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar August 30, 2007. Cyrchwyd October 28, 2007.
  6. "Anime Dictionary Definition". Dictionary.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar November 2, 2006. Cyrchwyd October 9, 2006. Unknown parameter |deadurl= ignored (help)
  7. "Merriam-Webster:anime". Merriam-Webster. Cyrchwyd November 18, 2010.
  8. Schodt, Frederik L. (Reprint edition (Awst 18, 1997)). Manga! Manga!: The World of Japanese Comics. Tokyo, Japan: Kodansha International. ISBN 0-87011-752-1. Check date values in: |date= (help)
  9. "Japan’s oldest animation films". ImprintTALK. 2008-03-31. http://imprinttalk.com/?p=1557.
  10. "Historic 91-year-old anime discovered in Osaka". HDR Japan. 2008-03-30. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2008-04-02. Cyrchwyd 2008-05-12.
  11. Yamaguchi, Katsunori (1977). Nihon animēshon eigashi. Yūbunsha. tt. 8–11. Unknown parameter |coauthors= ignored (help)

Gweler hefydGolygu