Agor y brif ddewislen

Ideoleg economaidd a gwleidyddol sydd yn gysylltiedig â sosialaeth a'r mudiad llafur yw democratiaeth gymdeithasol sydd yn cydnabod strwythur ddemocrataidd y wladwriaeth ac yn dadlau dros ei newid drwy ddiwygio yn lle chwyldro.

Ideolegau Gwleidyddol
Anarchiaeth
Ceidwadaeth
Cenedlaetholdeb
Comiwnyddiaeth
Cymunedoliaeth
Democratiaeth Gristnogol
Democratiaeth gymdeithasol
Ffasgiaeth
Ffeministiaeth
Gwleidyddiaeth werdd
Islamiaeth
Natsïaeth
Rhyddewyllysiaeth
Rhyddfrydiaeth
Sosialaeth

Mae democratiaeth gymdeithasol a chomiwnyddiaeth yn rhannu'r un gwreiddiau, sef sosialaeth y 19g ac ysgrifau Karl Marx a Friedrich Engels. Mae democratiaeth gymdeithasol yn osgoi'r ysbryd milwriaethus a llywodraeth dotalitaraidd sydd yn nodweddion o gomiwnyddiaeth. Yn hytrach, dadleuodd dros drawsnewidiad heddychlon o gyfalafiaeth i sosialaeth drwy'r broses wleidyddol ac ymgyrchoedd cymdeithasol.

Yn ail hanner yr 20g, datblygodd athrawiaeth gymedrol o ddemocratiaeth gymdeithasol sydd yn arddel rheoleiddio yn hytrach na pherchenogaeth gan y wladwriaeth. Mae'r ffurf hon felly yn derbyn y system gyfalafol ond yn ceisio ei rheoli. Y prif nodwedd arall ohoni yw'r bwriad i gynnal y boblogaeth drwy'r wladwriaeth les. Mae democratiaeth gymdeithasol yn wahanol i sosialaeth ddemocrataidd, sydd yn debyg i Farcsiaeth-Leniniaeth yn ei gwrth-gyfalafiaeth ond nid yn ei agwedd tuag at ddemocratiaeth.

Darllen pellachGolygu

  • J. Vaizey, Social Democracy (Llundain, 1971).