Agor y brif ddewislen

Athronydd gwleidyddol, economegydd, a damcaniaethwr cymdeithasol dylanwadol Almaenig o dras Iddewig oedd Karl Heinrich Marx (5 Mai 181814 Mawrth 1883). Er iddo drafod nifer o bynciau yn ei yrfa fel newyddiadurwr ac athronydd, mae mwyaf enwog am ei ddadansoddiad o hanes yn nhermau gwrthdaro dosbarth. Crynhoir ei athroniaeth gan yr honiad bod diddordeb cyfalafwyr a gweithwyr cyflogedig yn gwbwl groes i'w gilydd. Ei waith enwocaf yw Das Kapital, sy'n dadansoddi cyfalafiaeth y 19g; fe'i ystyrir yn destun sylfaenol Comiwnyddiaeth a Marcsiaeth. Cydweithiodd Marx ar ddarnau o'i waith gyda'r diwydiannwr Friedrich Engels, Almaenwr arall a gefnogodd Marx yn ariannol a helpodd golygu Das Kapital. Gydag ef ysgrifennodd Marx Y Maniffesto Comiwnyddol[1] yn 1848, un o'r llawysgrifau gwleidyddol mwyaf dylanwadol erioed.

Karl Marx
Karl Marx 001.jpg
Ffugenw Glückskind Edit this on Wikidata
Ganwyd Karl Heinrich Marx Edit this on Wikidata
5 Mai 1818 Edit this on Wikidata
Trier Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Mawrth 1883 Edit this on Wikidata (64 oed)
Achos: afiechyd yr ysgyfaint Edit this on Wikidata
Llundain Edit this on Wikidata
Man preswyl Llundain, Trier, Berlin, Paris, Dinas Brwsel Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Deyrnas Prwsia Edit this on Wikidata
Addysg Doethur mewn Athrawiaeth Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth Economegydd, newyddiadurwr, Hanesydd, athronydd, cymdeithasegydd, chwyldroadwr, Bardd, Gwleidydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Neue Rheinische Zeitung
  • Rheinische Zeitung Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Economic and Philosophic Manuscripts of 1844, Das Kapital, The German Ideology, Y Maniffesto Comiwnyddol Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad Georg Hegel, Max Stirner, Ludwig Feuerbach, The Essence of Christianity Edit this on Wikidata
Mudiad class struggle, social equality Edit this on Wikidata
Tad Heinrich Marx Edit this on Wikidata
Mam Juana Pabala Heinrich Edit this on Wikidata
Priod Jenny Marx Edit this on Wikidata
Partner Jenny Marx Edit this on Wikidata
Plant Eleanor Marx, Jenny Longuet, Laura Marx, Edgar Marx Edit this on Wikidata
Perthnasau Ludwig von Westphalen Edit this on Wikidata
Llofnod
Karl Marx Signature.svg

Ar ôl darllen am gyfraith Hywel Dda a'r hawliau a roddodd i fenywod, nododd Marx am y Cymry: "Tipyn o fechgyn, y Celtiaid hyn. Ond dilechdidwyr o'u genedigaeth, gan gyfansoddi popeth mewn triadau."[2]

CyfeiriadauGolygu