Ffynnon Cegin Arthur

ffynnon ym mhlwyf Llanddeiniolen yn Arfon, Gwynedd

Lleolir Ffynnon Cegin Arthur ym mhlwyf Llanddeiniolen yn Arfon, Gwynedd. Saif ar dir fferm Yr Hendref tua milltir i'r de-ddwyrain o bentref Llanddeiniolen. Ers canrifoedd lawer mae pobl wedi credu fod gan ddŵr y ffynnon hon rinweddau iachaol ac mae ei henw yn ei chysylltu â'r Brenin Arthur.

Ffynnon Cegin Arthur
The ruins of the spa house at Ffynnon Cegin Arthur - geograph.org.uk - 303338.jpg
Mathffynnon Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôly Brenin Arthur Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirGwynedd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau53.161222°N 4.161985°W Edit this on Wikidata
Adfeilion yr ymdrochdy, Ffynnon Cegin Arthur.

Yn ôl y traddodiad, fe'i gelwir yn Ffynnon Cegin Arthur am fod pobl yn credu mai braster cig hydd oedd yr irad sy'n nofio ar wyneb y dŵr, a'i fod yn cael ei ddwyn yno gan y ffrydiau oedd yn rhedeg trwy gegin llys Arthur.[1] Yn y 19g, cofnodwyd i fochyn gael ei iachau trwy yfed dŵr y ffynnon.[2] Codwyd ymdrochdy ('spa house') ger y ffynnon ar gyfer ymwelwyr yn y 19g; mae'n adfail erbyn hyn.

Mae'r ffynnon yn gorwedd mewn ardal lle ceir nifer o olion o'r cyfnodau cynhanesyddol, yn cynnwys bryngaer Dinorwig, tua hanner milltir i'r gogledd-orllewin. Hefyd yn yr ardal, ceir Carnedd Glyn Arthur - cylch cerrig o Oes Newydd y Cerrig.

Mewn llenyddiaethGolygu

Mae'r is-deitl "Ar y gaer uwch Ffynnon Gegin Arthur" yn ymddangos ar y soned Ymson Ynghylch Amser gan Robert Williams Parry, sy'n cyfeirio at y Mabinogi yn ogystal â chwedl Arthur:

Yma bu Arthur, yma bu Arthur dro,

Yn torri syched hafddydd ar ryw rawd;

Ac odid na ddaeth Gwydion heibio ar ffo:

Ni ddaw ddim eto, na Gilfaethwy'i frawd.[3]

CyfeiriadauGolygu

  1. John Jones (Myrddin Fardd), Llên Gwerin Sir Gaernarfon (Caernarfon), tud. 170.
  2. Francis Jones, The Holy Wells of Wales (Caerdydd, 1954, argraffiad newydd 1992), tud. 107.
  3. "Y Llenor cylchgrawn chwarterol dan nawdd cymdeithasau Cymraeg y colegau cenedlaethol. | Cyf. 17, Rh. 1-4 | 1938 | Welsh Journals - The National Library of Wales". journals.library.wales (yn Saesneg). Cyrchwyd 2020-11-08.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Wynedd. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato