Agor y brif ddewislen

John Jones (Myrddin Fardd)

llenor, hynafiaethydd, a chasglwr hen lythyrau a llawysgrifau

Llenor, casglwr llên gwerin Gymraeg a hynafieithydd o Gymro oedd John Jones (1835 - 27 Gorffennaf 1921), sy'n fwy adnabyddus wrth ei ffugenw llenyddol "Myrddin Fardd".

John Jones
Myrddin Fardd NLW3362574.jpg
Myrddin Fardd (ffotograff gan John Thomas)
Ganwyd 1836 Edit this on Wikidata
Llangïan Edit this on Wikidata
Bu farw 27 Gorffennaf 1921 Edit this on Wikidata
Chwilog Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Cymru Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Gof, Bardd Edit this on Wikidata
Mam Myrddin Fardd tu allan i'w cartref, Llanbedrog, c.1885

BywgraffiadGolygu

 
Cartref Myrddin Fardd yng Nglanywern, Chwilog

Ganwyd John Jones yn nhyddyn Tan-y-Ffordd, Mynytho, plwyf Llangïan, Llŷn, ac fe'i bedyddiwyd yn Eglwys Llangïan ar 8fed o Fedi 1835, yn fab i John ac Ann Owen. Roedd ei frawd hŷn, Owain, yn ysgolhaig a llenor a dreuliai lawer o amser yn y Llyfrgell Brydeinig tra'n gweithio yn Llundain, yn chwilota am ddeunydd ar gyfer ei erthyglau i gylchgronau fel Y Brython a Golud yr Oes. Etifeddodd John nodiadau ei frawd ar ôl ei farwolaeth yn 1866. Dysgodd ei grefft fel gof yng ngefail Y Pandy, Chwilog. Er na dderbyniodd ond ychydig o addysg (yn Ysgol Elfennol y Foel Gron, Mynytho), roedd yn ymchwilydd brwdfrydig a ymddiddorai yn hanes a thraddodiadau ei fro a'r hen Sir Gaernarfon. Bu farw'n sydyn yn ei gartref yn Chwilog, 27 Gorffennaf 1921 yn 85 oed, ac fe'i claddwyd ym mynwent gyhoeddus Chwilog.

Gwaith llenyddolGolygu

 
Wynebddalen Llên Gwerin Sir Gaernarfon (Cwmni y Cyhoeddwyr Cymreig, Caernarfon, d.d.=1908)

Llyfr cyntaf John Jones oedd Golygawd o Ben Carreg yr Imbill, Gerllaw Pwllheli (1858). Ysgrifenodd nifer o erthyglau a phytiau i gylchgronau yn ystod ei oes. Ei gampwaith, efallai, yw Llên Gwerin Sir Gaernarfon (1908). Ymhlith ei lyfrau eraill mae Enwogion Sir Gaernarfon (1922), Adgof Uwch Anghof (1883), Gleanings from God's Acre (1903), Gwerin-Eiriau Sir Gaernarfon (1907). Golygodd hefyd Cynfeirdd Lleyn (1905), cyfrol swmpus sy'n cynnwys gwaith Wiliam Llŷn a beirdd eraill o ardal Llŷn.

Llyfryddiaeth ddetholGolygu

Gwaith Myrddin FarddGolygu

  • Golygawd o Ben Carreg yr Imbill, Gerllaw Pwllheli (1858)
  • Adgof Uwch Anghof (1883)
  • Gleanings from God's Acre (1903)
  • (gol.), Cynfeirdd Lleyn (1905)
  • Gwerin-Eiriau Sir Gaernarfon (1907)
  • Llên Gwerin Sir Gaernarfon (1908)
  • Enwogion Sir Gaernarfon (1922)

Llyfrau amdanoGolygu

  • Cybi, Cymeriadau Hynod Sir Gaernarfon (1923).
  • Cybi, John Jones (Myrddin Fardd) (Llandysul, 1945).
  • John Jones yn Y Bywgraffiadur Cymreig

CyfeiriadauGolygu

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: