Jean Améry

Ysgrifwr a nofelydd Awstriaidd yn yr iaith Almaeneg oedd Jean Améry (Hanns Chaim Mayer; 31 Hydref 191217 Hydref 1978) a wnâi dynnu ar ei brofiadau o'r Holocost yn ei waith.

Jean Améry
Jean Améry par Félix De Boeck 1951.jpg
Darluniad o Jean Améry o 1951..
GanwydHans Chaim Mayer Edit this on Wikidata
31 Hydref 1912 Edit this on Wikidata
Fienna Edit this on Wikidata
Bu farw17 Hydref 1978 Edit this on Wikidata
Salzburg Edit this on Wikidata
Man preswylFienna, Gwlad Belg Edit this on Wikidata
DinasyddiaethAwstria Edit this on Wikidata
Galwedigaethysgrifennwr, athronydd, gwrthryfelwr milwrol Edit this on Wikidata
Gwobr/augwobr llenyddiaeth academi y celfyddydau cainBafaria, Preis der Stadt Wien für Publizistik Edit this on Wikidata

Ganed Hanns Chaim Mayer yn Fienna, Awstria-Hwngari, yn fab i dad Iddewig a mam Gatholig. Yn sgil marwolaeth ei dad yn y Rhyfel Byd Cyntaf, cafodd ei fagu'n Gatholig. Astudiodd athroniaeth yn Fienna. Yn sgil yr Anschluss ym 1938, ffoes i Ffrainc, ac yna i Wlad Belg. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, bu'n aelod o'r gwrthsafiad yn erbyn yr Almaenwyr yng Ngwlad Belg, a chafodd ei garcharu mewn gwersylloedd crynhoi yn Gurs, yn ne-orllewin Ffrainc, ac Auschwitz yng Ngwlad Pwyl. Ar ddiwedd y rhyfel, wrth i'r lluoedd Sofietaidd agosáu, cafodd ei symud i wersylloedd Buchenwald a Bergen-Belsen.

Wedi'r rhyfel, gweithiodd yn newyddiadurwr. Daeth i'r amlwg pan ddechreuodd ysgrifennu am ei brofiad yn yr Holocost yng nghanol y 1960au. Darllenodd ei ysgrifau ar y radio, ac ym 1964 cychwynnodd ar sawl taith ddarlithio trwy'r Almaen ym 1964. Mabwysiadodd y ffugenw Ffrangeg Jean, cyfeiriad at Jean-Paul Sartre, ac Améry, anagram o'i gyfenw Mayer. Bu farw yn 65 oed trwy hunanladdiad, o orddos o gyffuriau tawelu, mewn gwesty yn Salzburg.[1]

Derbyniodd wobr lenyddol oddi ar Academi Celfyddydau Cain Bafaria ym 1972, a gwobrau Fienna a Lessing ym 1977.[1]

Llyfryddiaeth ddetholGolygu

YsgrifauGolygu

  • Jenseits von Schuld und Sühne: Bewältigungsversuche eines Überwältigten (1966).
  • Über das Altern: Revolte und Resignation (1968).
  • Widersprüche (1971).
  • Unmeisterliche Wanderjahre (1971).
  • Hand an sich legen: Diskurs über den Freitod (1976).

NofelauGolygu

  • Lefeu, oder, der Abbruch: Roman-Essay (1974).
  • Charles Bovary, Landarzt (1978).
  • Rendezvous in Oudenaarde (1982).

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 (Saesneg) K. Hannah Holtschneider, "Améry, Jean" yn Reference Guide to Holocaust Literature. Adalwyd ar wefan Encyclopedia.com ar 28 Tachwedd 2021.