Agor y brif ddewislen

John Price

notari, prif gofrestrydd y brenin mewn achosion eglwysig, ac ysgrifennydd cyngor Cymru a'r gororau

Uchelwr ac ysgolhaig o Gymro sy'n enwog am iddo gyhoeddi'r llyfr argraffiedig cyntaf erioed yn yr iaith Gymraeg, sef Yn y lhyvyr hwnn (1546), oedd Syr John Price (1501/215 Hydref 1555). Roedd yn frodor o Aberhonddu yn Sir Frycheiniog. Ei orwyr oedd y noddwr llenyddiaeth Syr Herbert Price.

John Price
Bu farw 15 Hydref 1555 Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Gwleidydd, Cyfreithiwr, Ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Swydd Member of the March 1553 Parliament, Member of the 1547-1552 Parliament, Member of the October 1553 Parliament, Member of the 1554-55 Parliament Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Historiae Britannicae Defensio Edit this on Wikidata
Wynebddalen Yn y lhyvyr hwnn.

GyrfaGolygu

Cafodd yrfa hir fel gweinyddwr dan y Goron. O 1530 ymlaen, dan nawdd Thomas Cromwell, fe'i penodwyd i sawl swydd yn cynnwys y Notari Cyhoeddus ac Ysgrifennydd Cyngor Cymru a'r Gororau. Roedd yn Brotestant pybyr. Cymerodd ran flaenllaw yn y broses o ddiddymu'r mynachlogydd. Fel dal am ei waith cafodd sawl braint tir, yn cynnwys rhai o diroedd Priordy Aberhonddu. Ymsefydlodd o'r diwedd yn Swydd Henffordd.

Llenor ac ysgolhaigGolygu

Fel llenor ac ysgolhaig roedd John Price yn perthyn i fudiad y Dyneiddwyr ac ysgol y Dadeni Dysg yng Nghymru. Roedd ganddo ddiddordeb mawr yn hanes Cymru a llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol. Casglai nifer o lawysgrifau hynafol. Roedd yn frwd o blaid gwaith Sieffre o Fynwy a ddaethai dan ymosodiad fel ffug-hanes gan ysgolheigion fel Polydore Vergil. Ysgrifenodd lyfr yn yr iaith Ladin ar y pwnc – yr Historiae Britannicae Defensio ('Amddiffyn hanes Prydain') – a gyhoeddwyd yn 1573 ar ôl ei farw. Ond fe'i cofir yn bennaf fel awdur Yn y lhyvyr hwnn, y llyfr Cymraeg argraffedig cyntaf.

CyfeiriadauGolygu