Agor y brif ddewislen

Sardinia

ynys a rhanbarth yr Eidal

Yr ail fwyaf o'r ynysoedd yn y Môr Canoldir yw Sardinia (Sardeg: Sardigna [sarˈdinja], Eidaleg: Sardegna [sarˈdeɲɲa]), gydag arwynebedd o 24,090 km²; mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Saif ger arfordir gorllewinol yr Eidal, i'r de o Ynys Cors. Yn wleidyddol, mae'n rhan o'r Eidal gyda mesur o hunanlywodraeth.

Sardinia
Sardinia satellite.jpg
Sardegna-Stemma.svg
Math autonomous region with special statute, Lle, Ynys Edit this on Wikidata
Prifddinas Cagliari Edit this on Wikidata
Poblogaeth 1,639,591 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Christian Solinas Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+01:00, UTC+2 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Yr Eidal Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Yr Eidal Yr Eidal
Arwynebedd 23,949 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 334 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Y Môr Canoldir Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 40.05°N 9.0833°E, 39.2192°N 9.1172°E Edit this on Wikidata
IT-88 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredol Q3769853 Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaethol Regional Council of Sardinia Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
arlywydd Sardinia Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Christian Solinas Edit this on Wikidata

Tua 1500 CC, galwyd yr ynys yn Hyknusa (Lladin: "Ichnusa") gan y Mycenaeaid, efallai yn golygu ynys (nusa) yr Hyksos, oedd newydd gael eu gyrru o'r Aifft. Cafodd ei henw presennol o enw'r Shardana, un arall o'r bobloedd a ymosododd ar yr Aifft, ond a orchfygwyd gan Ramesses III tua 1180 CC).

Cydnabyddir pobl Sardinia gan lywodraeth yr Eidal fel "popolo", sef pobl ar wahân. Mae'n un o ddau ranbarth o'r Eidal sydd a'r statws yma; y llall yw Veneto. Roedd y boblogaeth yn 2006 yn 1,655,677. Y brifddinas yw Cagliari. Mae 'Parth Glas' yn ardal ddemograffig a/neu ddaearyddol yn y byd lle mae llawer o bobl yn byw bywydau hir. Cofnodir Sardinia ymhlith yr uchaf (yn enwedig talaith Nuoro ac Ogliastra). Gwelwyd yma ardal o hirhoedledd uchel iawn mewn pentrefi mynyddig lle y mae'r dynion yn cyrraedd eu 100 ar gyfradd uchel iawn.[1]

Mae gan yr ynys draddodiad cerddorol cryf, a cheir yno iaith gynhenid, Sardineg.

Baner Sardinia
Taleithiau Sardinia
Arwydd yn gwahardd ymsmygu, mewn Sardineg ac Eidaleg.



CyfeiriadauGolygu

  1. Buettner, Dan (21 April 2009) [2008]. "Contents". The Blue Zones: Lessons for Living Longer From the People Who've Lived the Longest (arg. First Paperback.). Washington, D.C.: National Geographic. p. vii. ISBN 978-1-4262-0400-5. OCLC 246886564. Cyrchwyd 15 September 2009.