Môr rhwng Ewrop, Asia ac Affrica yw'r Môr Canoldir (weithiau Môr y Canoldir). Cafodd ei enw o'r Lladin mediterraneus (medius, "canol" + terra, "tir"), ond roedd y Rhufeiniaid yn ei alw'n Mare Nostrum, sef "ein môr ni". Mae ganddo arwynebedd o tua 2.5 miliwn km², sy'n cyfateb i 0.7% o arwyneb y cefnfor byd-eang.

Y Môr Canoldir
Mediterranean Sea political map-es.svg
Math inland sea, mediterranean sea Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Cefnfor yr Iwerydd Edit this on Wikidata
Arwynebedd 2,500,000 ±1 km² Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 38°N 17°E Edit this on Wikidata
Llednentydd Göksu, Afon Ebro, Hérault, Afon Manavgat, Afon Orontes, Afon Aude, Nahal Sorek, Afon Köprüçay, Alcantara, Agly, Afon Aksu, Cagne, Afon Litani, torrent de Pareis, Loup, Foix, Argens, Siagne, Huveaune, Muga, Irminio, Besòs, Afon Dim, Afon Chelif, Vinalopó, Afon Seyhan, Q925665, Brague, Ciane, Gela, Afon Moulouya, Afon Var, Afon Girona, Nahal Taninim, Afon Ceyhan, Verdura, Megalopotamos, Lez, Solenzara, Torto, Fango, Nahal Me'arot Nature Reserve, Liamone, Têt, Gravona, Q1547533, Grand-Rhône, Afon Guadalmina, Petit-Rhône, Afon Sénia, Alexander, Nahr al-Kalb, Taravo, Afon Orb, Q2059947, Tech, Rizzanese, Vidourle, Afon Rhummel, Riera de Calonge, Río Algar, Ostriconi, Ippari, Berre, Oued El Harrach, HaBesor Stream, Ga'aton River, Agay, Daró, Aliso, Baillaury, Rhône basin, Nile basin, Afon Lakhish, Hadera Stream, Nahr al-Kabir al-Janoubi, Nahal Poleg, Batailler, Q2897190, Nahal Betzet, Nahal Kziv, Afon Awali, Buggiu, Béal de Jean Natte, Canal de Caronte, Chiuni, Chíllar, Dardo, Eygoutier, Figarella, Fium'Albino, Afon Damour, Paillon, Gapeau, Giscle, Grand Vallat, Las, Libron, Liscia, Liscu, Prunelli, Magnan, Maravenne, Massane, Mazafran River, Rambla de las Ovejas, Q3335149, Q3335152, Q3335157, Q3335162, Afon Beirut, Q3335160, Ghadir River, Olmeta, Ortolo, Oued Kiss, Oued Miliane, Pellegrin, Afon Gaià, Porto, Préconil, Regino, Roubaud, Sagone, Salaison, Salle, Santu, Afon Seybouse, Afon Berdan, U Guadu Grande, Ventilegne, Arena (river), Q3658276, Q3746224, Limonlu Çayı, Mazaro, Q3860013, Q3870436, Rifriscolaro, Nachal Oren, Nahal Ezov, Nahal Giborim, Nahal Galim, Nahal Maharal, Nahal Siach, Q4077328, Afon Ieropotamos, Río de Oro, Borrigo, Carei, Afon Chrysochou, Gorbio, Guadarranque, Afon Verde, Afon Müftü, Naẖal Daliyya, Wadi al-Ḥaṣā, Q8196976, Canal de la Dreta de l'Ebre, Canal de l'Esquerra de l'Ebre, Carraixet, Q8353134, Gorgos, Q9034584, Q9072129, riu Vaca, Q11908923, Riera de Riudecanyes, Riu Bullent, Q11952425, Q12039619, Q12039638, Q12039643, Q31197993, Q12039692, Q55649704, Q12039978, Q12040053, Q12040133, Naẖal Sha‘al, Q12040243, Cadoule, Diarízos, Fossan, Riou de l'Argentière, Afon Mezitli, Barranc dels Racons, Afon Grande Frayère, Rec de Treumal, Q18304284, Rec Madral, Q21013434, Q21013435, Q21013433, Q21013438, Q21013439, Q21013436, Q21013437, Q21013442, Q21013441, Q21013445, Q21013452, oued Réghaïa, Afon Antas, Q21589107, Q23955159, Riberette, Q26838522, Q28493770, Rec d'en Massoni, Conca del Ter, Afon Rhône, Afon Nîl, Júcar-Xúquer, Guadiaro, Guadalhorce, Guadalmedina, Guadalfeo, Afon Adra, Andarax, Almanzora, Segura, Turia, Afon Mijares, Salso, Afon Francolí, Afon Llobregat, Tordera, Ter, Fluvià, Palancia, Serpis, Q21209833 Edit this on Wikidata
Y Môr Canoldir

DaearyddiaethGolygu

Mae Culfor Gibraltar, sydd ddim ond 14 km (9 milltir) o led, yn cysylltu'r Môr Canoldir â'r Môr Iwerydd yn y gorllewin ac mae Môr Marmara, y Dardanelles a'r Bosphorus yn ei gysylltu â'r Môr Du yn y dwyrain. Mae Môr Marmara yn rhan o'r Môr Canoldir ym marn rhai pobl. Yn y de-ddwyrain mae Camlas Suez yn cysylltu'r Môr Canoldir a'r Môr Coch. Ceir nifer sylweddol o ynysoedd yn y Môr Canoldir (gweler isod), yn arbennig yn y gogledd-ddwyrain rhwng Asia Leiaf a Gwlad Groeg.

HinsawddGolygu

Mae hinsawdd arbennig o amgylch y Môr Canoldir, a nodweddir gan aeafau byr a chymhedrol ar y cyfan a hafau poeth, er ei bod yn amrywio o wlad i wlad o gwmpas y môr.

YnysoeddGolygu

Mae ynysoedd mawr y Môr Canoldir yn cynnwys:

Yn y Môr Aegeaidd ceir nifer mawr o ynysoedd llai a'r rhan fwyaf yn perthyn i Wlad Groeg.

GwledyddGolygu

Y gwledydd sydd ar lannau y Môr Canoldir yw: