Agor y brif ddewislen

Lichfield

dinas yn Swydd Stafford
(Ailgyfeiriad oddi wrth Caerlwytgoed)
Wyneb gorllewinol cadeirlan Caerlwytgoed

Dinas fechan yng nganolbarth Lloegr yw Caerlwytgoed (Lladin Letocetum) (Saesneg Lichfield). Fe'i lleolir yn Swydd Stafford, 25 km (14 milltir) i'r gogledd o Birmingham. Mae'n enwog am ei chadeirlan. Mae'n bwysig fel canolfan eglwysig, er nad yw wedi datblygu fel canolfan ddiwydiannol. Ei phoblogaeth yw 27,900 (Cyfrifiad 2001).

HanesGolygu

Daw enw Lichfield o'r Frythoneg *Leitocaiton, enw yn cynnwys elfennau cytras â'r geiriau Cymraeg cyfoes llwyd a coed. Benthyciwyd yr enw hwn gan y Rhufeiniaid fel y Lladin Letocetum, a ddatblygodd i elfen gyntaf yr enw modern. Ychwanegwyd yr elfen field mewn Saesneg Canol. Cyfeirir at y ddinas ym marddoniaeth Hen Gymraeg fel Caer Lwytgoed, yn adlewyrchu tarddiad yr enw (Williams 1945: 6).

Cedwir Llyfr Sant Chad, llawysgrif Ladin sy'n cynnwys y darn hynaf Cymraeg ysgrifenedig mewn llyfr sydd wedi goroesi, yng nghadeirlan Caerlwytgoed.

Adeiladau a chofadeiladauGolygu

  • Amgueddfa Samuel Johnson
  • Eglwys gadeiriol
  • Palas yr esgob
  • Theatr Garrick
  • Erasmus Darwin

EnwogionGolygu

Gweler hefydGolygu

FfynonellauGolygu

  • Ifor Williams, Enwau lleoedd (Gwasg y Brython, Lerpwl, 1945).