Calvert Jones

ffotograffydd arloesol, artist ac offeiriad

Roedd Calvert Jones (4 Rhagfyr 18047 Tachwedd 1877) yn enedigol o Abertawe ac yn ffotograffydd, yn fathemategydd ac yn arlunydd a arbenigai mewn tirluniau o'r arfordir. Dywedir mai ef oedd y cyntaf i dynnu llun 'ffotograff' yng Nghymru: math 'Daguerreotype' a hynny o Gastell Margam yn 1841. Roedd hefyd yn arlunydd dyfrlliw medrus ac y mae ei waith yn dangos 'teimlad cryf am liw a ffurf' yn ôl Iwan Meical Jones.

Calvert Jones
David brewster group.jpg
Ganwyd4 Rhagfyr 1804 Edit this on Wikidata
Abertawe Edit this on Wikidata
Bu farw7 Tachwedd 1877, Rhagfyr 1877 Edit this on Wikidata
Caerfaddon Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaethffotograffydd, arlunydd Edit this on Wikidata
TadCalvert Richard Jones Edit this on Wikidata
MamPrudence Mansell Edit this on Wikidata
PriodAnne Harriet Williams, Portia Jane Smith Edit this on Wikidata
PlantChristina Henrietta Victoria Jones, Isabella Louisa Calvert Jones, Georgiana Alethea Calvert Jones Edit this on Wikidata
Calvert Richard Jones a dynes (Portia Smith o bosib, ei ail wraig) o flaen adeilad colofnog; Mehefin 2004.
Ch-Dde: Calvert Richard Jones, y Ledi Brewster, Mrs Jones, Syr David Brewster and Miss Parnell (yn eistedd).

Roedd ei rieni'n gyfoethog iawn, ac yn hanu o Abertawe. Fe'i addysgwyd yng Ngholeg Eton ac yng Ngholeg Oriel, Rhydychen lle graddiodd yn y dosbarth cyntaf mewn mathemateg. Wedi gadael y coleg, aeth yn rheithor yng Gasllwchwr ac yn y Rhath am gyfnod. Roedd yn gyfaill i John Dillwyn Llewelyn y botanegydd a'r ffotograffydd cynnar; cyfaill arall iddo o'i ddyddiau coleg oedd Christopher Rice Mansel Talbot, etifedd ystad fawr Margam a Phen-rhys. Drwy'r cyfeillgarwch hwn y daeth i wybod am ddarganfyddiadau eu cefnder William Henry Fox Talbot o Abaty Lacock, Wiltshire, dyfeisiwr y dull positif-negatif o wneud ffotograff.[1]

Llun a dynnwyd gan Cavlert Jones o'r Colosseum yn Rhufain yn Ionawr 1846.

FfotograffiaethGolygu

Gan nad oedd proses Talbot wedi'i berffeithio, trodd yn gyntaf at y dull daguerrotype gan berffeithio'r grefft erbyn 1841. Drwy'r 1840au cydweithiodd gyda Talbot a chyda Ffrancwyr fel Hippolyte Bayard a bu'n ddolen gyswllt anhepgor rhwng arloeswyr Ffrainc a gwledydd Prydain. Erbyn 1846 yr oedd wedi troi at broses calotype Talbot. A dyma'i waith mwyaf nodedig, y ffotograffau calotype a dynnodd ddiwedd yr 1840au ar Ynys Malta, yn yr Eidal ac o gwmpas gwledydd Prydain. Danfonai'r negyddion at Talbot i'w hargraffu a'u gwerthu.[1]

Ewrop ac yn ôlGolygu

Teithiodd yn helaeth, gan gynnwys Ffrainc a'r Eidal gan ddatblygu techneg ei hun i greu llun ar ffurf panorama. Ymddiddorai hefyd mewn cerddoriaeth.

Yn 1847 etifeddodd llawer o diroedd ac Ystad Heathfield yn ardal Abertawe yn 1847 a dychwelodd adref. Adeiladodd strydoedd yng nghanol y ddinas, gan goffáu ei hanner brawd yn enw "Stryd Mansel" a'i ail wraig yn enw "Stryd Portia". Gadawodd Abertawe yn 1853 a byw ym Mrwsel.

Bu iddo un ferch o'i briodas gyntaf a dwy o'r ail briodas â Portia.

MarwolaethGolygu

Enwyd 'Stryd Mansel' ar ôl ei frawd. Symudodd i Frwsel yn 1853 ac yna i Gaerfaddon lle bu farw ar 7 Tachwedd 1877. Yng nghapel y teulu yn Eglwys y Santes Fair, Abertawe, fodd bynnag, y cafodd ei gladdu, cyn difa'r eglwys yn llwyr yn yr Ail Ryfel Byd.

Darllen pellachGolygu

  • Rollin Buckman, The photographic work of Calvert Richard Jones, Llundain, 1990 ( 1990 )
  • Adran Llawysgrifau LlGC
  • MSS 2.839 Caerdydd (achau teuluol)
  • Casgliad Abaty Lacock
  • Bath City Reference Library MSS 1010-1012 (dyddiadur ei wraig gyntaf)
  • I. M. Jones, Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, 1990, 117-72.

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 ['Y Bywgraffiadur Cymraeg Arlein'; Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: