Cynidr

sant

Sant Cymreig cynnar o'r 6g oedd Cynidr a fu'n esgob ar y Clas-ar-Wy, ym Mhowys.

Cynidr
Well, Ffynnon Gwynydd, Glasbury - geograph.org.uk - 61678.jpg
Ffynnon Gynydd
Ganwyd6 g Edit this on Wikidata
Cymru Edit this on Wikidata
Man preswylY Clas-ar-Wy Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Swyddesgob, esgob Catholig Edit this on Wikidata
TadGwynllyw Edit this on Wikidata
MamSantes Gwladys Edit this on Wikidata

Yn ôl y De Situ Brecheniauc ei fam oedd Ceingair ferch Brychan, ond ni wyddom pwy oedd ei dad.[1] Fodd bynnag, yn y Generatio Sancti Egwini dywedir mai Gwynllyw oedd ei dad a bod ganddo ddau frawd: Cadog ac Eigion. Yn ôl Breverton, roedd Cynidr yn fab i Gwladys,[2] ac yn ŵyr i Brychan.[3][4]

Yr olygfa tuag at Llangynidr, pentref a gafodd ei enw gan Sant Cynidr.

Mae'r Bywgraffiadur Arlein yn nodi tair mam posibl:

  1. Rhiant: Geingar ferch Brychan
  2. Rhiant: Gwladys ferch Brychan
  3. Rhiant: Gwynllyw[5]

Ar wahân i Glas-ar-Wy, roedd ganddo gysylltiadau gydag eglwysi Aberysgir, Llanywern, Cantref a Llangynidr, i gyd ym Mrycheiniog. Credir fod ganddo hefyd gysylltiadau gydag lle a enwir yn Llyfr Llandaf yn 'Llanncinitir' yn Erging, hen deyrnas Gymreig a oedd a'i hanner ym Mynwy a hanner yn yr hyn a elwir heddiw yn Swydd Henffordd (Archenfield cyn hynny).[6] Yng Nghlas-ar-Wy, ceir ffynnon hynafol i gofio amdano, a elwir yn "Ffynnon Gynydd".

Yng Nghlas-ar-Wy y bu farw ac yno y claddwyd ef.[7] Mae ei Ŵyl Masant ar 27 Rhagfyr.

CyfeiriadauGolygu

  1. A Welsh Classical Dictionary; gol. P.C. Bartrum; adalwyd 8 Rhagfyr 2018.
  2. T. D. Breverton, A Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndwr, 2000).
  3. Church at Llanigon Archifwyd August 14, 2013, yn y Peiriant Wayback..
  4. S. Baring-Gould, The Lives of the British Saints Vol. 3.
  5. bywgraffiadur.cymru; adalwyd 8 Rhagfyr 2018.
  6. Cyfeiriad yn Llyfr Llandaf: f (BLD 277, WATU, LBS II.258).
  7. Lives of the British Saints. 2, t.258.