Dafydd Jenkins (hanesydd)

hanesydd o Gymro

Awdur, bargyfriethiwr ac ymgyrchydd iaith oedd Dafydd Jenkins neu David Arwyn Jenkins fel y’i bedyddwyd (1 Mawrth 19115 Mai 2012).[1] Daeth yn arbennigwr ar Gyfreithiau Hywel Dda.

Dafydd Jenkins
Ganwyd 1 Mawrth 1911 Edit this on Wikidata
Llundain Edit this on Wikidata
Bu farw 5 Mai 2012 Edit this on Wikidata (101 oed)
Blaenpennal Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth hanesydd, bargyfreithiwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr

Bywyd cynnarGolygu

Fe’i ganed yn Llundain i rieni a oedd â’u gwreiddiau yng Ngheredigion. Mynychodd Ysgol Merchant Taylor ac yn dilyn cael ysgoloriaeth yn y gwyddorau aeth i Goleg Sidney Sussex, Caergrawnt, lle newidiodd at y Gyfraith ar gyfer ail ran ei radd.[2]

Gwaith fel bargyfriethiwrGolygu

Pan alwyd ef i’r bar yn 1934, ymunodd â Chylchdaith Cyfraith De Cymru a symudodd i fyw i Gaerfyrddin.

YmgyrchuGolygu

Daeth yn weithgar gyda Phlaid Genedlaethol Cymru ac yn 1936 cyhoeddodd lyfr Tân yn Llŷn am achos ‘Yr Ysgol Fomio’. Gadawodd ei waith yn y llysoedd ac yn 1938 trefnodd Ddeiseb yr Iaith a alwodd am ddefnydd swyddogol o’r Gymraeg yn y Llysoedd Barn. Roedd yn wrthynebwr cydwybodol gan ei fod yn heddychwr o argyhoeddiad, ac yn ystod yr Ail Ryfel Byd ffermiai yn Nhrawsnant Isaf yng Ngheredigion.

Yr academyddGolygu

Dechreuodd ddarlitho yn Adran y Gyfraith, Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth yn 1965, ac o 1975 hyd ei ymddeoliad yn 1978, daliai Gadair bersonol yn Hanes Cyfraith a Chyfraith Hywel Dda.[3] Enillodd Y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberpennar 1946 am Hanes y Nofel Gymraeg. Cyfansoddod lu o adroddiadau ar amaethyddiaeth ac ar bynciau gwleidyddol a hanesyddol.

CyhoeddiadauGolygu

  • Tân yn Llŷn (1936)
  • Llyfr Colan (1963)
  • Cyfraith Hywel (1970)
  • Hywel Dda:The Law (1986) – cyfieithiad o Gyfraith Hywel

TeuluGolygu

Priododd Gwyneth Owen ac fe gawsant un mab.

CyfeiriadauGolygu

  1. (Saesneg) Stephens, Meic (28 Mai 2012). Professor Dafydd Jenkins: Barrister and authority on the laws of medieval Wales. The Independent. Adalwyd ar 19 Gorffennaf 2013.
  2. Owen, Morfudd (2012). Dafydd Jenkins (1911-2012), Rhifyn 593. Barn
  3. Yr Athro Dafydd Jenkins yn 100 oed Tudalen newyddion gwefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Dolen allanolGolygu