Gweriniaeth Canolbarth Affrica

Gwlad dirgaeedig yng Nghanolbarth Affrica yw Gweriniaeth Canolbarth Affrica (yn Ffrangeg: République Centrafricaine, yn Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka). Y gwledydd cyfagos yw Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo (Cinsiasa) a Gweriniaeth y Congo (Brazzaville) i'r de, Swdan a De Swdan i'r dwyrain, Tsiad i'r gogledd, a Chamerŵr i'r gorllewin. Mae Gweriniaeth Canolbarth Affrica yn gorchuddio ardal o 620,000 cilometr sgwâr (240,000 milltir sgwâr), ac mae ganddo boblogaeth o tua 4.7 miliwn.

Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Coat of arms of the Central African Republic.svg
ArwyddairUnity, Dignity, Work Edit this on Wikidata
Mathgwladwriaeth sofran, gwlad dirgaeedig, gwlad, gweriniaeth Edit this on Wikidata
Lb-Zentralafrikanesch Republik.ogg, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Republica Centrafricană.wav, LL-Q22809485 (apc)-Hassan Hassoon-جمهورية أفريقيا الوسطى.wav Edit this on Wikidata
PrifddinasBangui Edit this on Wikidata
Poblogaeth4,659,080 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1960 Edit this on Wikidata
AnthemLa Renaissance Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethFirmin Ngrébada Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+01:00, Africa/Bangui Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Ffrangeg, Sango Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolCanol Affrica Edit this on Wikidata
GwladBaner Gweriniaeth Canolbarth Affrica Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Arwynebedd622,984 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaTsiad, Swdan, Camerŵn, Gweriniaeth y Congo, De Swdan, Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, Y Cynghrair Arabaidd Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau6.7°N 20.9°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaetholNational Assembly Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
President of the Central African Republic Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaethFaustin-Archange Touadéra Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Prime Minister of the Central African Republic Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethFirmin Ngrébada Edit this on Wikidata
ArianFfranc Canol Affrica (CFA) Edit this on Wikidata
Canran y diwaith7 ±1 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant4.286 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol0.404 Edit this on Wikidata

Prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw Bangui.

Mae hi'n annibynnol ers y 13eg o Awst, 1960, pan cafodd y wlad ryddid wrth Ffrainc.

Arlywydd y wlad yw Faustin Touadera.

DemograffegGolygu

Ers cael annibynniaeth wrth Ffrainc, mae poblogaeth y wlad wedi cynyddu pedwar gwaith. Cododd y boblogaeth o 1,232,000 yn 1960 i tua 4,666,368 erbyn heddiw.

Mae dros 80 o grŵpiau ethnig gwahanol yng Ngweriniaeth Canolbarth Affrica. Y grŵpiau ethnig mwyaf yw :

  • Yr Arabiaid Baggara
  • Y Baka
  • Y Banda
  • Y Bayaka
  • Y Fula
  • Y Gbaya
  • Y Kara
  • Y Kresh
  • Y Mbaka
  • Y Mandja
  • Y Ngbandi
  • Y Sara
  • Y Vidiri
  • Y Wodaabe
  • Y Yakoma
  • Y Yulu
  • Y Zande
  • Ffrancwyr (oherwydd y cyfnod dan reolaeth Ffrainc)
  • A llawer o grŵpiau ethnig lleol eraill

CrefyddGolygu

Yn 2010, roedd 80.3% o'r boblogaeth yn Gristnogion (60.7% Protestanaidd, 28.5% Catholig), ac 8.9% yn Fwslemiaid.

IeithoeddGolygu

Mae gan Gweriniaeth Canolbarth Affrica ddau iaith swyddogol - Ffrangeg a Sango. Iaith greole yw Sango sydd wedi'i ddatblygu i weithredu fel lingua franca i gysylltu'r holl grŵpiau ethnig yn y wlad. Mae e wedi'i selio ar iaith y Ngbandi. Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw un o'r unig wledydd yn Affrica gyda iaith Affricanaidd fel iaith swyddogol.

  Eginyn erthygl sydd uchod am Weriniaeth Canolbarth Affrica. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.