Gweriniaeth Canolbarth Affrica

République Centrafricaine
Ködörösêse tî Bêafrîka

Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Baner Gweriniaeth Canolbarth Affrica Arfbais Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Baner Arfbais
Arwyddair: "Unité, Dignité, Travail" (Ffrangeg)
"Unoliaeth, Urddas, Gwaith"
Anthem: La Renaissance (Ffrangeg)
E Zingo (Sango)
Lleoliad Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Prifddinas Bangui
Dinas fwyaf Bangui
Iaith / Ieithoedd swyddogol Sango, Ffrangeg
Llywodraeth Gweriniaeth
- Arlywydd Faustin Touadera
- Prif Weinidog gwag
Annibyniaeth
- Dyddiad
oddi wrth Ffrainc
13 Awst 1960
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
622,984 km² (43ain)
0
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2013
 - Cyfrifiad 2003
 - Dwysedd
 
5,166,510 (123ain)
3,032,926
8.3/km² (213eg)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2012
$3.89 biliwn (153ain)
$800 (167ain)
Indecs Datblygiad Dynol (2011) 0.343 (179ain) – isel
Arian cyfred Ffranc CFA (XAF)
Cylchfa amser
 - Haf
WAT (UTC+1)
(UTC+1)
Côd ISO y wlad .cf
Côd ffôn +236

Gwlad dirgaeedig yng Nghanolbarth Affrica yw Gweriniaeth Canolbarth Affrica (yn Ffrangeg: République Centrafricaine, yn Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka). Y gwledydd cyfagos yw Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo (Cinsiasa) a Gweriniaeth y Congo (Brazzaville) i'r de, Swdan a De Swdan i'r dwyrain, Tsiad i'r gogledd, a Chamerŵr i'r gorllewin. Mae Gweriniaeth Canolbarth Affrica yn gorchuddio ardal o 620,000 cilometr sgwâr (240,000 milltir sgwâr), ac mae ganddo boblogaeth o tua 4.7 miliwn.

Prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw Bangui.

Mae hi'n annibynnol ers y 13eg o Awst, 1960, pan cafodd y wlad ryddid wrth Ffrainc.

Arlywydd y wlad yw Faustin Touadera.

DemograffegGolygu

Ers cael annibynniaeth wrth Ffrainc, mae poblogaeth y wlad wedi cynyddu pedwar gwaith. Cododd y boblogaeth o 1,232,000 yn 1960 i tua 4,666,368 erbyn heddiw.

Mae dros 80 o grŵpiau ethnig gwahanol yng Ngweriniaeth Canolbarth Affrica. Y grŵpiau ethnig mwyaf yw :

  • Yr Arabiaid Baggara
  • Y Baka
  • Y Banda
  • Y Bayaka
  • Y Fula
  • Y Gbaya
  • Y Kara
  • Y Kresh
  • Y Mbaka
  • Y Mandja
  • Y Ngbandi
  • Y Sara
  • Y Vidiri
  • Y Wodaabe
  • Y Yakoma
  • Y Yulu
  • Y Zande
  • Ffrancwyr (oherwydd y cyfnod dan reolaeth Ffrainc)
  • A llawer o grŵpiau ethnig lleol eraill

CrefyddGolygu

Yn 2010, roedd 80.3% o'r boblogaeth yn Gristnogion (60.7% Protestanaidd, 28.5% Catholig), ac 8.9% yn Fwslemiaid.

IeithoeddGolygu

Mae gan Gweriniaeth Canolbarth Affrica ddau iaith swyddogol - Ffrangeg a Sango. Iaith greole yw Sango sydd wedi'i ddatblygu i weithredu fel lingua franca i gysylltu'r holl grŵpiau ethnig yn y wlad. Mae e wedi'i selio ar iaith y Ngbandi. Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw un o'r unig wledydd yn Affrica gyda iaith Affricanaidd fel iaith swyddogol.

  Eginyn erthygl sydd uchod am Weriniaeth Canolbarth Affrica. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.