Agor y brif ddewislen

Wicipedia β

Actores Gymreig oedd Iola Gregory (194621 Tachwedd 2017) a ddaeth yn fwyaf adnabyddus am chwarae'r cymeriad Jean McGurk yn yr opera sebon Pobol y Cwm.

Iola Gregory
Ganwyd 1946 Edit this on Wikidata
Bu farw 21 Tachwedd 2017 Edit this on Wikidata
Galwedigaeth actor Edit this on Wikidata

Cynnwys

Bywyd cynnarGolygu

Roedd ei rhieni yn byw yn Comins Coch ger Aberystwyth. Ei mam oedd Millicent Gregory o Sir Benfro, athrawes Gymraeg ac ymgyrchydd iaith gyda Chymdeithas yr Iaith. Roedd ei thad Oliver yn reolwr banc yn Aberystwyth.

GyrfaGolygu

Daeth Iola Gregory yn actores broffesiynol yn y 1970au. Roedd yn un o sylfaenwyr Theatr Bara Caws yn 1977.[1]

Daeth yn wyneb cyfarwydd ar gynyrchiadau teledu a ffilm Cymraeg yn yr 1980au, yn chwarae mam Joni Jones ar y gyfres deledu o'r un enw.[2]. Fe ymddangosodd yn y ffilmiau Aderyn Papur (1983), Rhosyn a Rhith (1986) a Stormydd Awst (1988). Fe chwaraeodd gymeriad y Matron yn nhrydedd cyfres y ddrama deledu District Nurse a ddangoswyd ar rwydwaith BBC One.

Ymddangosodd yn y gyfres Minafon cyn ymuno gyda chast yr opera sebon Pobol y Cwm yn 1987, gan chwarae'r cymeriad lliwgar Jean McGurk (Mrs Mac) a fyddai'n dod yn boblogaidd iawn dros y blynyddoedd. Fe adawodd y gyfres yn 1997.[3]

Yn fwy diweddar, ymddangosodd Iola ar y gyfres sebon i blant Rownd a Rownd a'r ddrama Porthpenwaig.

Bywyd personolGolygu

Roedd hi'n briod gyda'r actor Robert Blythe cyn gwahanu yn ddiweddarach. Roedd ganddi ddwy ferch, yr awdures Angharad Blythe a'r actores, Rhian Blythe.[4]

Yn fwy diweddar roedd yn bartner i'r prifardd Gerallt Lloyd Owen cyn ei farwolaeth yn 2014.[5]

Bu farw yn ei chartref yng Nghaernarfon ar 21 Tachwedd 2017 wedi salwch byr. Mewn teyrnged, dywedodd Huw Jones, Cadeirydd S4C "Roedd ei chyfraniad i’r byd drama yn un anferthol, ei hymroddiad i’r diwydiannau creadigol yn angerddol ac fe fydd yna golled aruthrol ar ei hôl."[6]

CyfeiriadauGolygu

Dolenni allanolGolygu