Agor y brif ddewislen
Clogwynni a thraeth Porth Swtan.
Bwthyn Swtan.

Gorwedd Porth Swtan (Saesneg: Church Bay) ar arfordir gogledd-orllewinol Ynys Môn tua milltir a hanner i'r gogledd-orllewin o bentref Llanfaethlu. Mae glannau'r bae yn greigiog ond ceir traeth tywodlyd hefyd sy'n boblogaidd gan ymwelwyr.

Enwir Porth Swtan ar ôl afon Swtan, ffrwd fechan sy'n cyrraedd y môr tu isaf i Borth Swtan. Dichon mai enw'r pysgodyn 'swtan' (gwyniad môr) a geir yn yr enw, er bod yr hynafiaethydd John Leland yn ei Itinerary in Wales (1536-39) yn dweud mai "enw cawr" ydyw.[1]

Ceir dyrniad o dai ger y traeth. Mae Llwybr Arfordirol Ynys Môn yn mynd ar hyd pen y clogwynni. Mae bwthyn yma o'r enw Swtan sy'n awr yn amgueddfa werin; dywedir mai hwn yw'r bwthyn to gwellt olaf ar yr ynys.[2]

Gellir cyrraedd Porth Swtan o gyfeiriad Llanfaethlu neu o bentref Rhydwyn, i'r dwyrain, ar ôl dilyn y briffordd A5025 o'r Fali neu o gyfeiriad Amlwch. Ceir maes parcio ger y traeth.

CyfeiriadauGolygu

  1. R. J. Thomas, Enwau Afonydd a Nentydd Cymru (Caerdydd, 1938), tud. 36.
  2. Swtan

Dolenni allanolGolygu