William Ouseley

dwyreiniwr Cymreig

Roedd Syr William Ouseley HFRSE FSAScot (1767 - Medi, 1842), yn arbenigwr ar ddiwylliant gwledydd y dwyrain.[1]

William Ouseley
William Ouseley.jpg
Ganwyd 1767 Edit this on Wikidata
Sir Fynwy Edit this on Wikidata
Bu farw 1842 Edit this on Wikidata
Boulogne-sur-Mer Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth hanesydd, diplomydd Edit this on Wikidata

Bywyd cynnarGolygu

Ganwyd Ouseley yn Sir Fynwy, yn fab hynaf y Capten Ralph Ouseley a'i wraig Elizabeth (née Holland). Cafodd ei addysgu gartref yng nghwmni ei frawd, Gore a'i gefnder, Gideon Ouseley. Cafodd y tri ohonynt yrfaoedd nodedig.

GyrfaGolygu

Ym 1787 aeth i Baris i ddysgu Ffrangeg, ac yno gosododd sylfaen ei ddiddordeb mewn llenyddiaeth Persia. Yn 1788 daeth yn gorned, (swyddog iau gyda'r marchfilwyr), yn 8fed gatrawd y dragŵn. Ar ddiwedd 1794 gwerthodd ei gomisiwn ac aeth i Leiden i astudio Perseg. Wedi dychwelyd i Ynysoedd Prydain dychwelodd i wasanaeth milwrol fel uwchgapten yng nghatrawd dragŵn Arglwydd Ayr wedi'i leoli yng Nghaerliwelydd.

Ym 1798 roedd yn byw yng Nghrucywel lle byddai, yn y pen draw, yn cyhoeddi ei gyfres o lyfrau Travels in Various Countries of Middle East a chafodd eu hargraffu'n lleol hefyd.[2]

Pan anfonwyd ei frawd iau, Syr Gore Ouseley, ym 1810, i wasanaethu fel Llysgennad i'r hyn a elwid ar y pryd yn Persia (Iran bellach), aeth Syr William gydag ef fel ei ysgrifennydd.[3] Arhosodd yno hyd 1812 cyn dychwelyd i Grucywel ym 1813.

TeuluGolygu

Priododd Julia Frances Irving ym 1796 bu iddynt tri mab a chwe merch. Yr hynaf oedd Syr William Gore Ouseley a oedd yn ddiplomydd yn Ne America ac yn arlunydd enwog.[4]

AnrhydeddauGolygu

Derbyniodd gradd LL.D. er anrhydedd o Brifysgol Dulyn ym 1797 a PhD o Brifysgol Rostock. Ym 1800 cafodd ei urddo'n farchog gan Charles yr Arglwydd Cornwallis (1738-1805), a oedd rhwng 1786 a 1793 wedi bod yn Llywodraethwr Cyffredinol India. Cafodd ei urddo fel cydnabyddiaeth am ei waith yn hyrwyddo astudiaethau dwyreiniol.

Roedd yn gymrawd anrhydeddus o gymdeithasau brenhinol Caeredin, Göttingen, ac Amsterdam, ac yn aelod o Gymdeithas Asiatig Bengal.[5]

MarwolaethGolygu

Bu farw yn Boulogne-sur-Mer

Gweithiau cyhoeddedigGolygu

 
Wynebddalen Travels in Various Countries of the Middle East Cyfrol 3
  • Persian Miscellanies (1795)
  • Oriental Collections rhwng 1797 a1799
  • Epitome of the Ancient History of Persia (1799); ym 1800,
  • The Oriental Geography of Ebn Haukal (1800)
  • Cyfieithiad o'r Bakhtiyar Nama (Bakhtiyar Nama and Observations on Some Medals and Gems) (1801).
  • Travels in Various Countries of the Middle East 3 cyfrol (1810, 1811 a 1823)

Bu hefyd yn gyfrifol am gyhoeddi llyfr John Lewis Burckhardt Travels in Arabia, Arabian Proverbs and Notes on the Bedouins and Wahbys [6]

Cyfrannodd nifer o bapurau pwysig i Drafodion y Gymdeithas Lenyddol Frenhinol

CyfeiriadauGolygu

  1. "Ouseley, Sir William (1767–1842), orientalist | Oxford Dictionary of National Biography". www.oxforddnb.com. doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-20957. Cyrchwyd 2019-11-11.
  2. Radnorshire Society transactions Cyfrol. 54, 1984 Tudalen 46; "The diary of Captain Frederick Jones"
  3. "Ouseley, Sir Gore, first baronet (1770–1844), diplomatist | Oxford Dictionary of National Biography". www.oxforddnb.com. doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-20955. Cyrchwyd 2019-11-11.
  4. "Ouseley, Sir William Gore (1797–1866), diplomatist and author | Oxford Dictionary of National Biography". www.oxforddnb.com. doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-20958. Cyrchwyd 2019-11-11.
  5. Ouseley, William (1823). Travels in various countries of the East, more particularly Persia. Llundain: Rodwell and Martin.
  6. "Ouseley, William, (Sir) (1767-1842) - People and organisations". Trove. Cyrchwyd 2019-11-11.