Y Canon Geraint Vaughan-Jones

canon, ieithydd a cherddor (1929–2002)

Person eglwysig, ieithydd a cherddor o Sir Drefaldwyn oedd y Canon Geraint Vaughan-Jones (3 Hydref 192923 Rhagfyr 2002), (ganwyd Geraint James Jones) sy’n adnabyddus am ei waith yn yr 20g i ddiogelu’r traddodiad canu plygain. Fe’i ganed yn Llanerfyl, yn fab i’r llenor Erfyl Fychan a Gwendolen Jones, a’i addysgu yng Ngholeg Dewi Sant, Llambed, er iddo adael y coleg cyn cwblhau ei radd.

Y Canon Geraint Vaughan-Jones
Ganwyd3 Hydref 1929 Edit this on Wikidata
Llanerfyl Edit this on Wikidata
Bu farw23 Rhagfyr 2002 Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Galwedigaethieithydd, cerddor, offeiriad, canon Edit this on Wikidata
Swyddcanon Edit this on Wikidata
Sylwer bod mwy nag un Geraint Vaughan Jones

Roedd yn bianydd ac yn delynor dawnus a chafodd wersi telyn gan Delynores Maldwyn, Nansi Richards. Roedd hefyd yn ieithydd a allai siarad naw iaith, a bu’n byw ar gyfandir Ewrop am ddeuddeg mlynedd, gan dreulio cyfnodau fel cyfieithydd a darlithydd yn yr Almaen, yr Eidal a Sbaen. Ar ôl dychwelyd i Gymru yn dilyn marwolaeth ei fam, cafodd ei ordeinio yn yr Eglwys yng Nghymru ym 1970. Bu’n rheithor Mallwyd gyda Chemaes a Llanymawddwy am ugain mlynedd, gan dreulio cyfran sylweddol o’i yrfa yn Nyffryn Dyfi, un o gadarnleoedd traddodiad y blygain. Yn ystod y cyfnod hwnnw, cyhoeddodd dri chasgliad o garolau plygain gyda gwasg y Lolfa:

  • Cyff Mawddwy (1982)
  • Hen Garolau Plygain (1987)
  • Mwy o Garolau Plygain (1990)

Fe'i gwnaed yn ganon Cadeirlan Bangor ym 1986, ac ymddeolodd yn 1996. Ni bu’n briod. Bu farw ar 23 Rhagfyr 2002, a chynhaliwyd ei angladd yn Eglwys Padarn Sant, Llanbadarn Fawr.[1][2]

Cyfeiriadau

golygu
  1.  Canon Geraint Vaughan-Jones. y Telegraph (5 Chwefror 2003).
  2.  Geraint Vaughan-Jones. Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant (24 Mehefin 2020).