Cadfarch

Sant Cymreig o'r 6g a nawddsant Penegoes (Powys) ac Abererch (Gwynedd).
Erthygl am y sant yw hon. Am y gymuned ym Mhowys gweler Cadfarch (cymuned).

Sant Cymreig oedd Cadfarch (bl. 6g). Mae'n nawddsant Penegoes (Powys) ac Abererch (Gwynedd).[1] Ei ddydd gŵyl yw 24 Hydref.[2]

Cadfarch
Ganwyd Gogledd Cymru Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth mynach Edit this on Wikidata
Blodeuodd 6G Edit this on Wikidata
Dydd gŵyl 24 Hydref Edit this on Wikidata
Tad Caradog Freichfras Edit this on Wikidata
Mam Tegau Eurfron Edit this on Wikidata

Yn ôl yr achau, mab Caradog Freichfras oedd Cadfarch. Roedd Sant Cawrdaf yn frawd iddo. Dywedir iddo sefydlu clasau neu eglwysi ym Mhenegoes - a adnabyddid fel Llangadfarch yn y gorffennol. Cysylltir ef gydag Abererch ond mae'r cyfeiriad cyntaf ato'n enwi 'Aberech', sef Berach, a gysylltir gydag Aberdaron yn Llŷn (Arch.Camb., 86 (1931), t.166 n.34), Capel y Ferach yw Capel Anelog (WATU).

Ceir Ffynnon Gadfarch ger eglwys Penegoes a oedd yn dda at wella'r crudcymalau.[1]

Mab iddo oedd sant Elgud. Ni wyddys dim amdano.

Roedd Cadfarch yn un o'r "Saith Gefnder", sef Beuno, Cybi, Seiriol, Deiniol, Cawrdaf, Dewi a Chadfarch ei hun, a aeth ar bererindod i Rufain i weddïo am law ar ôl tair blynedd o sychder eithriadol. Bu'r daith yn llwyddiannus a dywedir i'r dafn cyntaf o law syrthio ar lyfr Sant Cadfarch.[3]

Rhai llefydd cysylltiedigGolygu

Rhestr Wicidata:

# Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata
1 Abererch 52°54′07″N 4°23′10″W / 52.902°N 4.386°W / 52.902; -4.386 Gwynedd Q319538
2 Cadfarch 52°33′40″N 3°53′58″W / 52.561°N 3.89932°W / 52.561; -3.89932 Powys Q13126454
3 Penegoes 52°35′33″N 3°48′29″W / 52.5924°N 3.80797°W / 52.5924; -3.80797 Powys Q3404986
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 T. D. Berverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndŵr, 2000), tud. 97.
  2. Seintiau Cymru; adalwyd 8 Ionawr 2017.
  3. Elissa R. Henken, The Welsh Saints.