Beuno

nawdd-sant a goffeir yng Ngogledd Cymru

Sant Cymreig oedd Beuno (bu farw c.642). Mae'n fwyaf adnabyddus fel sylfaenydd clas Clynnog Fawr yng Ngwynedd.

Beuno
Clynnog.JPG
Ganwyd6 g Edit this on Wikidata
Powys Edit this on Wikidata
Bu farw21 Ebrill 640 Edit this on Wikidata
Clynnog Fawr Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Galwedigaethnawddsant Edit this on Wikidata
Swyddabad Edit this on Wikidata
Dydd gŵyl20 Ebrill Edit this on Wikidata
TadSaint Bugi Edit this on Wikidata

BywgraffiadGolygu

Mae'r unig fuchedd sydd ar gael yn hwyr, yn dyddio o tua 1350, yn Llyfr Ancr Llanddewi Brefi. Dywedir ei fod yn perthyn i deulu brenhinol Morgannwg, ac iddo gael ei eni ym Mhowys, ar lan Afon Hafren. Cafodd ei addysgu yng Nghaerwent cyn ymsefydlu yn Aberriw. Yn ddiweddarach bu yng Ngwyddelwern a Threffynnon, cyn ymsefydlu yng Nglynnog. Dywedir i'r tir i sefydlu'r clas yng Nghlynnog gael ei roi gan bennaeth o'r enw Gwyddeint, cefnder i frenin Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, oedd yn teyrnasu rhwng tua 620 a 633.

Dywedir fod y santes Gwenffrewi yn nith iddo. Yn ôl y traddodiad, syrthiodd pendefig ieuanc o'r enw Caradog mewn cariad a hi, a phan wrthododd hi ef, torrodd ei phen a chleddyf. Gosododd Beuno ei phen yn ôl ar ei hysgwyddau a'i hadfywio.

EglwysiGolygu

Mae'r eglwysi a gysegrwyd i Sant Beuno yn cynnwys Aberffraw a Trefdraeth ar Ynys Môn a Chlynnog, Penmorfa, Carnguwch, Pistyll, a Botwnnog yng Ngwynedd. Ym Mhowys mae Llanycil, Gwyddelwern, Aberriw a Betws Cydewain wedi eu cysegru iddo.

Mae ei ddydd gŵyl ar 21 Ebrill.

Rhestr Wicidata:

# Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata
1 Canolfan Ysbrydol Beuno 53°15′26″N 3°22′51″W / 53.2571°N 3.3807°W / 53.2571; -3.3807 Tremeirchion Q7592665
2 Church of St Beuno and St Peter 51°58′35″N 3°00′58″W / 51.976364°N 3.016101°W / 51.976364; -3.016101 Llanveynoe Q26347277
3 Culbone Church 51°13′17″N 3°39′32″W / 51.2213°N 3.659°W / 51.2213; -3.659 Porlock Q5192866
4 Eglwys Beuno Sant, Betws Cedewain 52°33′42″N 3°17′39″W / 52.5618°N 3.2943°W / 52.5618; -3.2943 Bettws Q20714149
5 Eglwys Beuno Sant, Penmorfa 52°56′25″N 4°10′20″W / 52.9402°N 4.17211°W / 52.9402; -4.17211 Dolbenmaen Q7592663
6 Eglwys Beuno Sant, Trefdraeth 53°12′25″N 4°23′06″W / 53.207°N 4.385°W / 53.207; -4.385
53°12′24″N 4°23′03″W / 53.2067°N 4.38428°W / 53.2067; -4.38428
Bodorgan Q7592664
7 Eglwys Sant Beuno 52°57′08″N 4°29′23″W / 52.9521°N 4.48976°W / 52.9521; -4.48976 Pistyll Q17739791
8 Eglwys Sant Beuno 52°56′57″N 4°25′17″W / 52.949077°N 4.4213921°W / 52.949077; -4.4213921 Pistyll Q29484060
9 Eglwys Sant Beuno 52°54′01″N 3°36′54″W / 52.900268°N 3.6149266°W / 52.900268; -3.6149266 Llanycil Q29502733
10 Eglwys Sant Beuno a'r Santes Fair 53°17′37″N 3°16′57″W / 53.2937°N 3.28241°W / 53.2937; -3.28241 Chwitffordd Q17737961
11 Eglwys Sant Beuno, Aberffraw 53°11′27″N 4°28′00″W / 53.190715°N 4.466638°W / 53.190715; -4.466638
53°11′27″N 4°27′58″W / 53.1907°N 4.46618°W / 53.1907; -4.46618
Cymuned Aberffraw Q7592661
12 Eglwys Sant Beuno, Aberriw 52°35′57″N 3°12′02″W / 52.599057°N 3.200607°W / 52.599057; -3.200607 Sir Drefaldwyn
Aberriw
Q20714145
13 Eglwys Sant Beuno, Botwnnog 52°51′12″N 4°34′54″W / 52.853283°N 4.5816902°W / 52.853283; -4.5816902 Botwnnog Q29483977
14 Eglwys Sant Beuno, Gwyddelwern 53°00′34″N 3°22′50″W / 53.0094°N 3.38053°W / 53.0094; -3.38053 Gwyddelwern Q17741544
15 Eglwys Sant Beuno, Pontllyfni 53°01′16″N 4°21′55″W / 53.021°N 4.36522°W / 53.021; -4.36522 Clynnog Q17738584
16 St Beuno's Church 51°13′17″N 3°39′33″W / 51.2214517°N 3.65911684°W / 51.2214517; -3.65911684 Q105091205
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

CyfeiriadauGolygu