Marchogion yr Ysbyty

(Ailgyfeiriad oddi wrth Marchogion Sant Ioan)

Urdd sifalriaidd a sefydlwyd yn Jeriwsalem yn yr 11g oedd Marchogion yr Ysbyty (neu'r Ysbytywyr; Ffrangeg Hospitaliers), a adnabyddir hefyd gan ei enw llawn Urdd Marchogion Ysbyty Sant Ifan a Jeriwsalem. Urdd grefyddol filwrol ydoedd. Fe'i sefydlwyd gyda'r bwriad o hyrwyddo'r Croesgadau yn y Tir Sanctaidd a chynorthwyo pererinion i ymweld â chysegrfannau Cristnogol yn y Lefant.

Flag of the Order of St. John (various).svg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolurdd filwrol grefyddol, urdd ysbytwyr Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydlu1070 Edit this on Wikidata
Yn cynnwysKnight Hospitaller, Knight Grand Commander of the Order of Hospitallers Edit this on Wikidata
Pennaeth y sefydliadGrand Master of Order of Saint John of Jerusalem Edit this on Wikidata
SylfaenyddBlessed Gerard Edit this on Wikidata
RhagflaenyddQ18414305 Edit this on Wikidata
OlynyddUrdd Sofran Milwyr Malta Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

HanesGolygu

Cychwyn yr urdd oedd sefydlu ysbyty ar gyfer pererinion yn Jeriwsalem tua'r flwyddyn 1070. Wrth i'r croesgadu dyfu ac ymledu chwareai'r urdd ran fwy milwrol. Cyn hir roedd yr Ysbytywyr yn gyfoethog iawn. Eu cystadleuwyr pennaf oedd urdd y Templariaid.

Ar ôl cwymp dinas Acre yn 1291 ymsefydlasant yn Nghyprus, Rhodes a Malta.

CymruGolygu

Mae enw pentref Ysbyty Ifan (Sir Conwy), 6 milltir i'r de-ddwyrain o Fetws-y-Coed, yn nodi'r ffaith fod un o "ysbytai" yr urdd yno. Fe'i sefydlwyd yn y flwyddyn 1190 gan Ifan Frys, yn ôl traddodiad; does dim olion o'r safle i'w gweld heddiw. Roedd gan yr ysbyty, a godwyd ar gyfer teithwyr a phererinion i Ynys Enlli, yr hawl gyfreithiol i fod yn noddfa ac arweiniodd hynny i sawl herwr ymguddio yno neu yn y cyffiniau. Parhaodd y sefyllfa felly hyd y 15g pan roddodd yr uchelwr lleol Maredudd ap Ieuan derfyn iddo.

  Eginyn erthygl sydd uchod am Gristnogaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
  Eginyn erthygl sydd uchod am hanes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.