Zonia Bowen

Awdures a rhydd-feddylwraig

Awdures a rhydd-feddylwraig yw Zonia Margarita Bowen (née North; ganed 23 Ebrill 1926 yn Ormesby St. Margaret, Norfolk, Lloegr). Sefydlodd y mudiad Merched y Wawr yn 1967, gyda chymorth Sulwen Davies a chriw o ferched Sefydliad y Merched o'r Parc, y Bala. Er bod rhan fwyaf o ddigwyddiadau Sefydliad y Merched yn yr ardaloedd yma yn digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg nid oedd y sefydliad yn cydnabod y Gymraeg yn eu dogfennau ysgrifenedig a'u nwyddau.[1]

Zonia Bowen
Ganwyd Zonia North Edit this on Wikidata
23 Ebrill 1926 Edit this on Wikidata
Ormesby St Margaret with Scratby Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Perthnasau Gwilym Bowen Rhys Edit this on Wikidata

Astudiodd Ffrangeg ym Mhrifysgol Bangor lle sylweddolodd fod "pob duw a phob crefydd yn ffrwyth dychymyg"; geilw ei hun yn 'rhydd-feddylwraig' (free-thinker) yn hytrach nag 'anffydwraig' neu 'ddyneiddwraig'. Bu'n briod â'r Prifardd Geraint Bowen. Roedd ei gwr yn Archdderwydd o 1978 -1981 ac ef rhoddodd yr enw i Fudiad Merched y Wawr.

Yn wreiddiol o Heckmondwike, Swydd Efrog, bu'n byw am flynyddoedd ger Llyn Talyllyn, ac mae bellach yn byw yng Nghae Athro ger Caernarfon. Yn 2015 cyhoeddodd hunangofiant, lle mae hi'n son am sefydlu Merched y Wawr,[2] a pham yr ymddiswyddodd fel Llywydd y mudiad wedi deng mlynedd fel swyddog o'r mudiad. Dywedodd wrth ei sefydlu na ddylai'r mudiad fod ag unrhyw gysylltiad chrefydd na gwleidyddiaeth "ond ei fod ar agor i bawb, ar yr un termau" a derbyniwyd hynny gan aelodau'r Cyngor Cenedlaethol. Disgrifiwyd y mudiad o'r cychwyn fel 'mudiad seciwlar'.

TeuluGolygu

Ganwyd pedwar o blant i Zonia a Geraint sef Rhys, Nia, Sian a Steffan. Ffurfiodd tri o'i hwyrion Y Bandana, prif grwp roc Y Selar yn 2017 ac mae cerddoriaeth yn gryf yng ngwaed y teulu gan bod Gwilym Bowen Rhys hefyd mewn grŵp gwerin poblogaidd o'r enw Plu gyda'i chwiorydd Elan a Marged.[1][1]

LlyfryddiaethGolygu

Ymhlith ei llyfrau y mae:

  • Dy bobl di fydd fy mhobl i; Gwasg y Lolfa, 2015 - hunangofiant Zonia Bowen
  • Traed ar y ddaear; CAA, 1995
  • Yec'hed Mat - Iechyd Da! Cyhoeddwyd gan Gwasg y Lolfa, Rhagfyr 1980
  • Y dyddiau cynnar; Llyfrau'r Faner, ar ran Merched y Wawr, 1977
  • Llydaweg i'r Cymro; Llyfrau'r Faner, 1977
  • Merched y Wawr; Llyfrau'r Faner, ar ran Merched y Wawr, 1977

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 Dy bobl di fydd fy mhobl i; Gwasg y Lolfa, 2015 - hunangofiant Zonia Bowen
  2. Gwefan Cymru Fyw, y BBC; adalwyd 5 Chwefror 2015

Dolenni allanolGolygu