Agor y brif ddewislen

Biocemeg, neu weithiau cemeg biolegol, yw'r astudiaeth o brosesau cemegol o fewn organebau byw. Mae llawer o'r astudiaeth yn ymwneud â phroteinau, carbohydradau, asidau niwclëig, lipidau, a'u ymadweithiau.[1]

Mae'r prosesau biocemegol hyn yn cynnwys rheoli gwybodaeth drwy signalu a thrwy reoli llif yr egni drwy fetabolaeth, ac yn gyfrifol am fywyd yr organebau a chyfoeth yr amrywiaeth bywyd ar y Ddaear. Yn ystod degawd ola'r 20g, gwelwyd twf aruthrol yn y maes hwn, a gwelwyd biocemeg yn datblygu o fewn pob adran o wyddorau gwybyddiaeth (life sciences)[2]: botaneg, meddygaeth, geneteg ayb, a phob un yn ymwchwilio'n fanwl i fiocemeg o fewn eu gwyddor hwy.[3] Heddiw, yn 2017, prif ganolbwynt y gwaith yw'r ymgais i geisio deall sut y mae moleciwlau biolegol yn arwain at brosesau o fewn celloedd organebau byw,[4] gwaith sy'n berthnasol iawn i'r astudiaeth o feinweoedd, organau a'r organeb yn ei gyfanrwydd.[5]—hynny yw, popeth o fewn maes bioleg.

Strwythur DNA 1D65[6]

Cymry blaenllaw yn y maesGolygu

Un o'r bobl mwyaf blaenllaw yn y maes hwn yw'r Athro Deri Tomos o Brifysgol Bangor.

CyfeiriadauGolygu

  1. "Biochemistry". acs.org.
  2. Termau Addysg Uwch y Coleg Cymraeg; www.colegcymraeg.ac.uk;
  3. Voet (2005), t. 3.
  4. Karp (2009), t. 2.
  5. Miller (2012), t. 62
  6. Gwefan rcsb.org; adalwyd 26 Ebrill 2017.