Agor y brif ddewislen

Melbourne yw prifddinas talaith Victoria, yn Awstralia. Yn 2015 roedd gan y ddinas boblogaeth o 4,529,500. Melbourne yw dinas fwyaf Victoria, gyda dros 70% o drigolion y dalaith yn byw yno.

Melbourne
Melbourne COA.jpg
Math Dinas Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl William Lamb, Ail is-iarll Melbourne Edit this on Wikidata
En-au-Melbourne.oga Edit this on Wikidata
Poblogaeth 4,529,500 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 30 Awst 1835 Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+10:00 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Daearyddiaeth
Sir Victoria Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Awstralia Awstralia
Arwynebedd 1,705 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 31 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Afon Yarra Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 37.8206°S 144.9614°E Edit this on Wikidata
Arcâd, Stryd Flinders

HanesGolygu

Cafodd Melbourne ei sefydlu ym 1835, pan gyrhaeddodd gwladychwyr o Launceston, yn Tasmania. Tyfodd y ddinas yn sylweddol iawn ar ôl 1851, pan ddarganfuwyd aur yn yr ardal rhwng Ballarat a Bendigo, yng nghanolbarth Victoria.

Pan gafodd Awstralia ei annibyniaeth ym 1901, cafodd Melbourne ei wneud yn sedd y llywodraeth, tan 1927, pan wnaed Canberra yn brifddinas newydd y wlad.

Ym 1956 cafodd y Gemau Olympaidd eu cynnal yn y ddinas.

PoblogaethGolygu

Mae yna nifer o fudwyr wedi symud i Melbourne dros y blynyddoedd. Cafwyd 43% o bobl sy'n byw yn Melbourne eu geni tu allan i Awstralia. Dangosir y cynnydd ym mhoblogaeth Melbourne yn y tabl isod.

Poblogaeth Melbourne
y flwyddyn
1836 177
1851 29,000
1854 123,000 (gold rush)
1860 140,000
1880 280,000
1890 490,000
1895 900,000 (cwymp economaidd)
1956 1,500,000
1981 2,806,000
1991 3,156,700 (dirwasgiad)
2001 3,366,542
2004 3,592,975
2006 3,720,300 (amcangyfrif 2006)
2030 4,500,000 (rhagamcaniad)

CludiantGolygu

 
Gorsaf reilffordd Stryd Flinders

TrenauGolygu

 
Gorsaf reilffordd Melbourne (Canolog)

Agorwyd rheilffordd rhwng Melbourne a Sandridge (erbyn hyn Porthladd Melbourne) ar 12 Medi 1854 a daeth eraill i Sant Cilda ym 1857, Gogledd Brighton ym 1859, Hawthorn ym 1861 ac Essendon ym 1960. Wedi darganfod aur yn Victoria]], agorwyd rheilffyrdd i Sunbury ym 1859, Bendigo ym 1862 ac Echuca ym 1864.

Trydaneiddiwyd y rheilffyrdd maestrefol o 1919 ymlaen.[1]

Mae Gorsaf reilffordd Stryd Flinders y brif orsaf ar gyfer gwasanaethau lleol, sydd i gyd yn mynd ar gylch tanddaearol o dan ganol y ddinas. Mae rhai o'r gwasanaethau V line i drefi eraill yn dalaith Victoria yn mynd o Stryd Flinders.

Mae gwasanaethau eraill V line tu mewn Victoria, a hefyd gwasanaethau i Adelaide a Sydney yn defnyddio Gorsaf reilffordd Croes y De.

TramfyrddGolygu

 
Tram ar Stryd Flinders

Mae gan Melbourne rwydwaith eang o dramffyrdd trydanol. Yn wreiddiol defnyddiwyd ceffylau, ond dechreuodd gwasanaeth rhwng Melbourne a Richmond yn defnyddio ceblau ar 11 Tachwedd 1885 ac estymwyd y rhwydwaith yn sydyn. Dechreuodd tramfyrdd trydanol ym 1889[2]

BysiauGolygu

Dechreuodd gwasanaethau bws yn 1860au, eto'n defnyddio ceffylau.

Adeiladau a chofadeiladauGolygu

 
Eglwys y Scotiaid a Gwesty Hyatt
 
Cofeb rhyfel 'Driver a Wipers'
  • Eglwys Gadeiriol Sant Pawl
  • Eglwys y Sgotiaid
  • Gerddi Fitzroy
  • Maes Criced Melbourne (MCG)
  • Neuadd y Dref
  • Parc Albert
  • Stiwdios radio a theledu ABC
  • Theatr y Dywysoges
  • Tŵr Rialto
  • Tŷ'r Senedd

ChwaraeonGolygu

Cynhelir criced rhyngdaleithiol a rhyngwladol ym Maes criced Melbourne yn ystod yr haf, a Pel-droed rheolau Awstraliaidd yn ystod y gaeaf.[3]

Cynhelir rasau ceffylau ar Gae Râs Flemington.[3]

Cynhelir Grand Prix Awstralia ym Mharc Albert.[3] Mae hefyd llyn a chlwb hwylio yn y parc.

EnwogionGolygu

GefeilldrefiGolygu

 
Cofadail Rhyfel Melbourne

CyfeiriadauGolygu

DinasweddGolygu