Ar gyfer y dref yn Rhondda Cynon Taf, gweler Ynyshir.

Gwarchodfa natur ydy RSPB Ynys-hir, sydd wedi ei leoli ar lan yr Afon Dyfi yng Ngheredigion, rhwng Aberystwyth a Machynlleth. Mae'n 550 o hectarau o faint ac yn cynnwys amrywiaeth o gynefinnau sy'n ymestyn yn mewndirol ac yn cynnwys gwastatir mwd (Saesneg:Mudflat) a chorsydd halen (Saesneg:Saltmarsh), tir fferm a phylliau, coedwig dderw a phrysgwydd ar ochr bryniau. Mae'r cyfleusterau yn cynnwys canolfan ymwelwyr bach a saith cuddfan ar gyfer gwylio adar.

RSPB Ynys-hir
View from Ynys-hir Hide, Ynys-hir RSPB reserve.jpg
Math gwarchodfa natur Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1970 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ceredigion Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Arwynebedd 550 ha Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 52.5467°N 3.9452°W Edit this on Wikidata
Perchnogaeth Y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar Edit this on Wikidata

Mae'r enw, Ynys-hir, yn cyfeirio tuag at grib coediog a oedd yn cylchu'r corsdir erstalwm. Roedd yr ystâd yn un breifat cyn iddi gael ei phrynnu an yr RSPB yn 1970.

Llwybr trwy'r warchodfa

Mae adar sy'n atgenhedlu yno yn cynwys nifer o adar rhyddio megis y Cornchwiglen a'r Pibydd Coesgoch. Yn fwy diweddar mae Crëyr Bach a Chrëyr Glas wedi ymuno â'r niferoedd. Mae'r coedwig yn gartref i'r Llostruddyn, Telor y Coed a'r Gwybedwr Brith ac mae'r Barcud Coch i'w weld yn hedfan uwchben yn aml.

Mae'r adar sy'n gwario'r gaeaf yno yn gynnwys hwyaid megis Hwyaid Fraith, Chwiwiaid a Corhwyaid ac adar rhyddio megis Pioden y Môr a Phibydd y Dorlan. Mae nifer bychain o'r Ŵydd Dalcen-wen ac yn fwy diweddar, Gŵydd Wyran i'w gweld hefyd.

Mae anifeiliaid gwyllt eraill yr ardal yn cynnwys ystlumod, Dyfrgi, Ffwlbart a'r Pathew. Ymysg y pryfaid mae gweision y neidr, mursennod a glöynnod byw ac eraill prin megis y gwiddonyn Procas granulicollis. Ymysg y blodau gwyllt mae Clychau'r Gog, Chwys yr Haul a Llafn y Bladur. Defnyddir ceffylau i gadw'r glaswellt yn fyr.

Sefydlwyd RSPB Ynys-hir ar ystâd Hugh Maplin, a wahodd Bill Condry i fyw ar y stâd, Condry oedd warden gyntaf y warchodfa.

Rhai o'r cuddfeyddGolygu

Y bywyd gwyllt a thirweddGolygu

Gweler hefydGolygu

CyfeirnodauGolygu

  • David Saunders (2000) Where to watch birds in Wales, 3ydd argraffiad, Christopher Helm, Llundain
  • David Tipling (1996) Top Birding Spots in Britain and Ireland, HarperCollins, Llundain

Dolenni AllanolGolygu

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: