Agor y brif ddewislen

Alexandria

ail ddinas fwyaf yr Aifft

Alexandria (hefyd Alecsandria weithiau yn Gymraeg) (Groeg: Aλεξάνδρεια, Copteg: Ⲣⲁⲕⲟⲧⲉ Rakotə, Arabeg: الإسكندريه Al-Iskandariya, Arabeg yr Aifft: اسكندريه Eskendereyya), (poblogaeth o tua 3.5 i 5 miliwn), yw dinas fwyaf ond un yr Aifft, a'i phorthladd mwyaf.

Alecsandria
Alexandria - Egypt.jpg
Alexandria Logo2.png
Math dinas â phorthladd, bwrdeistref, dinas fawr Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Alecsander Fawr Edit this on Wikidata
Poblogaeth 4,870,000 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
Cylchfa amser UTC+2, EET Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Bratislava, Casablanca, Constanța, Durban, Kazanlak, Kanpur, Yevlakh, Gyumri, Odessa, Shanghai, St Petersburg, Thessaloníci, Jeddah, Kuching, Le Mans, Alicante, Limassol Municipality, Cleveland Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Arabeg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Yr Aifft Isel Edit this on Wikidata
Sir Alexandria Governorate Edit this on Wikidata
Gwlad Yr Aifft Edit this on Wikidata
Arwynebedd 2,679 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr -1 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 31.2°N 29.92°E Edit this on Wikidata
Cod post 21500 Edit this on Wikidata
Manylion
Statws treftadaeth Tentative World Heritage Site Edit this on Wikidata
Y Corniche yn Alexandria
Mae hyn yn erthygl am y ddinas adnabyddus yn yr Aifft. Am enghreifftiau eraill o'r enw Alexandria, gweler Alexandria (gwahaniaethu).

Ymestyn Alexandria am tua 20 milltir (32 km) ar hyd arfordir Môr y Canoldir yng nghanolbarth gogledd yr Aifft. Mae'n gartref i'r Bibliotheca Alexandrina, Llyfrgell Newydd Alexandria, ac mae'n ganolfan ddiwydiannol bwysig oherwydd y pibellau olew a nwy naturiol sy'n cyrraedd yno o Suez.

HanesGolygu

Yn yr Henfyd, roedd Alexandria yn un o'r dinasoedd enwocaf yn y byd am ei dysg a'i hadeiladau ysblennydd. Cafodd ei sefydlu yn 331 CC gan Alecsander Fawr, a bu'n brifddinas yr Aifft am bron i fil o flynyddoedd ar ôl hynny, nes i'r Arabiaid oresgyn yr Aifft yn 641 OC a sefydlu prifddinas newydd yn Fustat (sydd heddiw'n rhan o Gairo). Roedd Alexandria yn enwog am Oleudy Alecsandria (un o Saith Rhyfeddod yr Hen Fyd), Llyfrgell Alexandria (llyfrgell fwyaf yr Henfyd) a Catacombs Kom el Shoqafa. Mae gwaith archaeolegol parhaol yn harbwr Alexandria (a ddechreuwyd yn 1994) yn datgelu gwybodaeth am Alexandria cyn cyfnod Alecsander Fawr, pan oedd dinas Rhakotis ar y safle, ac yng nghyfnod brenhinllin y Ptolemïaid ar ôl hynny.

Adeiladau a chofadeiladauGolygu

  • Amgueddfa Alexandria
  • Mosg Abu El Abbas Masjid
  • Palas yr Arlywydd
  • Palas Montaza
  • Palas Ras el-Tin
  • Pont Stanley

EnwogionGolygu