Gwlad Arabaidd yng Ngogledd Affrica, rhan o'r Dwyrain Canol, yw Gweriniaeth Arabaidd yr Aifft neu'r Aifft (Arabeg مصر, sef Misr, neu Másr yn dafodiaith yr Aifft). Er bod y wlad yn Affrica, cyfrifir Gorynys Sinai, i'r dwyrain o Gamlas Suez, yn rhan o Asia. Mae rhan fwyaf o bobl yr Aifft yn byw ar lannau Afon Nîl (40,000 km²). Ond mae'r rhan fwyaf o'r wlad yn rhan o ddiffeithdir y Sahara, ac felly â dwysedd poblogaeth isel iawn.

Yr Aifft
Coat of arms of Egypt (Official).svg
Flag of Egypt.svg
Arwyddair Where it all begins Edit this on Wikidata
Math gwladwriaeth sofran, Gwlad drawsgyfandirol, un o wledydd môr y canoldir, gwlad Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Ptah, Mizraim Edit this on Wikidata
Prifddinas Cairo Edit this on Wikidata
Poblogaeth 94,798,827 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 3150 (in Julian calendar) CC
  • 28 Chwefror 1922 (Unilateral Declaration of Egyptian Independence, Kingdom of Egypt) Edit this on Wikidata
Anthem Bilady, Bilady, Bilady Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Moustafa Madbouly Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+2 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Arabeg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Gogledd Affrica, Y Dwyrain Canol Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Yr Aifft Yr Aifft
Arwynebedd 1,010,407.87 ±0.01 km² Edit this on Wikidata
Gerllaw Y Môr Canoldir, Afon Nîl Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Swdan, Libia, Israel, Llain Gaza, Bir Tawil Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 27°N 29°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol Parliament of Egypt Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
President of Egypt Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaeth Abdel Fattah el-Sisi Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Prime Minister of Egypt Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Moustafa Madbouly Edit this on Wikidata
Ariannol
Cyfanswm CMC (GDP) 235,369 million $ (UDA) Edit this on Wikidata
CMC y pen 2,412 $ (UDA) Edit this on Wikidata
Arian Egyptian pound Edit this on Wikidata
Wrth gefn 36,400,242,555 $ (UDA) Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant 3.338 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol 0.696 Edit this on Wikidata

Mae'r wlad yn enwog am ei hanes hynafol a'i hadeiladau trawiadol o gyfnod yr Hen Aifft er enghraifft pyramidiau Cheops (Khufu) a Khafre, Teml Karnak, Dyffryn y Brenhinoedd a lleoedd eraill. Heddiw, ystyrir mai'r Aifft yw canolbwynt gwleidyddol a diwylliannol y Byd Arabaidd.

Yn dilyn 18 diwrnod o brotestio ledled y wlad ymddiswyddodd yr Arlywyd Hosni Mubarak sydd yn briod gyda hanner Cymraes, Suzanna Mubarak ar 11 Chwefror, 2011 gan drosglwyddo pwer y wlad i'r Llu Arfog.

DaearyddiaethGolygu

HanesGolygu

Yr Hen AifftGolygu

Prif erthygl: Yr Hen Aifft

Roedd yr Hen Aifft yn wareiddiad a ddatblygodd ar hyd canol a rhan isaf Afon Nîl o tua 3150 C.C. hyd nes iddi ddod yn dalaith Rufeinig Aegyptus yn 31 C.C. Roedd yn ymestyn tua'r de o aber Afon Nîl hyd at Jebel Barkal ger y pedwerydd cataract. Ar brydiau roedd yr Aifft yn rheoli tiriogaethau ehangach.

Iaith a DiwylliantGolygu

Arabeg yw'r iaith swyddogol yn yr Aifft. Hyd at yr 16 ganrif, siaradid hefyd yr iaith Gopteg yno, disgynydd iaith yr Hen Aifft (yr Hen Eiffteg).

EconomiGolygu

Gweler hefydGolygu

Chwiliwch am Yr Aifft
yn Wiciadur.
  Eginyn erthygl sydd uchod am yr Aifft. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.